uitleg over de leesniveaus 12 t/m 15 jaar

Beginnend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest omdat het moet
  • heeft weinig (positieve) leeservaringen
  • heeft een laag leestempo
  • moet door anderen worden gestimuleerd om te lezen
  • leest het liefst over eigen leefwereld en leeftijdgenoten

Boekkenmerken

  • leest snel: dun, groot lettertype, illustraties
  • leest makkelijk: eenvoudige woorden, korte zinnen, veel dialoog, eenvoudige opbouw
  • pakkend begin en een gesloten einde
  • gaat over bekende onderwerpen, zoals pesten en verliefdheid
  • veel actie en drama
  • hoofdpersoon staat dicht bij de lezer




Verkennend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest om eigen wereld te verkennen
  • is (redelijk) gemotiveerd om boeken te lezen, wil wel eens een ander genre proberen
  • is nieuwsgierig naar jongeren die al wat ouder zijn
  • kan zich verplaatsen in verschillende situaties en personages

Boekkenmerken

  • gevarieerd taalgebruik, langere zinnen zijn geen obstakel
  • redelijk eenvoudige opbouw; wisselingen (tijd, perspectief, plaats) zijn soms niet duidelijk aangegeven
  • haalt lezer uit zijn direct herkenbare wereld, verlegt grenzen
  • naast actie en drama ook psychologische spanning
  • hoofdpersoon is fase verder in zijn leven dan de leerling. Personages en relaties maken duidelijke ontwikkeling door




Reflecterend/ontdekkend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest om aan het denken te worden gezet
  • is een goed gemotiveerde lezer, is nieuwsgierig naar nieuwe genres
  • is geïnteresseerd in sociaal-maatschappelijke, psychologische en soms ook filosofische onderwerpen
  • gebruikt boeken om de wereld en het leven verder te ontdekken

Boekkenmerken

  • taalgebruik kan soms veeleisend zijn
  • wisselingen (tijd, perspectief, plaats) hoeven niet per se te zijn gemarkeerd. Veel 'open plekken'
  • speelt dikwijls in voor de lezer niet vertrouwde wereld, roept discussie op
  • veel beschrijvingen van ruimte, gedachten, en gevoelens
  • hoofdpersoon staat redelijk ver van leerling af, heeft een bijzondere gedachtewereld of ontwikkelt zich soms op onverwachte manier




Analyserend/verdiepend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest om zichzelf intellectueel uit te dagen
  • leest veel en gevarieerd, en op een relatief hoog niveau
  • zoekt 'moeilijke' onderwerpen op; wil in nieuwe werelden doordringen en die begrijpen
  • heeft oog en waardering voor de vorm
  • kan een boek kritisch lezen en reflecteert graag, gaat makkelijk gesprek 'op niveau' aan over het boek

Boekkenmerken

  • dikte en vormgeving kunnen extra uitdaging vormen
  • rijk taalgebruik dat beroep doet op ruime woordenschat. Taalgebruik kan meerduidig zijn
  • gelaagde, veeleisende structuur (meerdere complexe verhaallijnen en betekenislagen
  • denkwereld en wereldbeeld kan complex zijn en veel van de lezer vragen
  • personages maken op meerdere vlakken ontwikkeling door












Veelgestelde vragen

Wie bepaalt het leesniveau? Wat doe ik met boeken die niet op deze site staan? Wat is het idee achter Lezen voor de lijst? Etcetera, etcetera. De antwoorden staan hier.


Praktijkvoorbeelden

Leesniveaus in de klas
Filmpje

Hoe ga je als docent om met verschillende leesniveaus? 
Filmpje: (introductie)