leesniveaus

Beginnend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest omdat het moet
  • heeft weinig (positieve) leeservaringen
  • heeft een laag leestempo
  • moet door anderen worden gestimuleerd om te lezen
  • leest het liefst over eigen leefwereld en leeftijdgenoten

Boekkenmerken

  • dun, ruime bladspiegel, korte hoofdstukken
  • eenvoudige woorden, korte zinnen, veel dialoog, eenvoudige opbouw
  • pakkend begin en een gesloten einde
  • gaat over bekende onderwerpen, zoals pesten en verliefdheid
  • veel actie en drama
  • hoofdpersoon staat dicht bij de lezer

Doelen

  • beginnend leren lezen
  • gemotiveerd raken om te lezen

Bekijk hier de boeken op instapniveau.




Verkennend/ontdekkend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest om eigen wereld te verkennen
  • is (redelijk) gemotiveerd om boeken te lezen, wil wel eens een ander genre proberen
  • is nieuwsgierig naar jongeren die al wat ouder zijn
  • kan zich verplaatsen in verschillende situaties en personages

Boekkenmerken

  • gevarieerd taalgebruik, soms lange zinnen
  • redelijk eenvoudige opbouw; wisselingen (tijd, perspectief, plaats) zijn soms niet duidelijk - aangegeven
  • haalt lezer uit zijn direct herkenbare wereld, verlegt grenzen
  • naast actie en drama ook psychologische spanning
  • hoofdpersoon is fase verder in zijn leven dan de leerling
  • personages en relaties maken duidelijke ontwikkeling door

Doelen

  • verkennend/ontdekkend leren lezen
  • kennis over zichzelf en de eigen leefwereld verbreden door te lezen

Bekijk hier de boeken op niveau 2.




Reflecterend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest om aan het denken te worden gezet
  • is een goed gemotiveerde lezer
  • is geïnteresseerd in sociaal-maatschappelijke, psychologische en soms ook filosofische onderwerpen
  • gebruikt boeken om de wereld en het leven verder te ontdekken

Boekkenmerken

  • taalgebruik kan veeleisend zijn
  • wisselingen (tijd, perspectief, plaats) zijn niet per se gemarkeerd; veel 'open plekken'
  • morele, maatschappelijke en psychologische kwesties worden genuanceerd uitgewerkt en roepen discussie op
  • veel beschrijvingen van ruimte, gedachten, en gevoelens
  • vaak meer dan één verhaallijn en een diepere betekenislaag
  • gevoelens en gedachten van de hoofdpersoon zijn tamelijk complex en staan ver van de leerling af

Doelen

  • reflecterend leren lezen
  • kennis over de wereld en het leven verbreden door te lezen

Bekijk hier de boeken op niveau 3.




Analyserend/verdiepend lezen

Leerlingkenmerken

  • leest om zichzelf intellectueel uit te dagen
  • leest veel en gevarieerd, en op een relatief hoog niveau
  • zoekt 'moeilijke' onderwerpen op; wil in nieuwe werelden doordringen en die begrijpen
  • heeft oog en waardering voor de vorm
  • kan een boek kritisch lezen en reflecteert graag, gaat makkelijk gesprek 'op niveau' aan over het boek

Boekkenmerken

  • vormgeving en structuur vormen een extra uitdaging
  • rijk, meerduidig taalgebruik dat beroep doet op ruime woordenschat en het vermogen 'tussen de regels door te lezen'
  • meerdere complexe verhaallijnen en betekenislagen
  • denkwereld en wereldbeeld van de personages zijn complex en vragen een groot inlevingsvermogen

Doelen

  • analyserend leren lezen
  • kritisch reflecteren op vorm en inhoud 

Bekijk hier de boeken op niveau 3+.