Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Over de auteur

Auke Hulst (1975) debuteerde in 2006 met zijn roman Jij en ik en alles daartussenin. Hij brak door met zijn sterk autobiografische roman Kinderen van het Ruige Land (2012). Hij schrijft ook reisboeken; voor NRC Handelsblad recenseert hij geregeld vertaalde literatuur. Daarnaast is hij de voorman van de band De Meisjes.

Inhoud

De roman Slaap zacht, Johnny Idaho speelt zich af in de nabije toekomst. Er zijn 3D-printers, eTaxi's, we betalen met onze vingerafdruk, we hebben weblenzen en er is een Steve Jobsplein. We volgen drie personages: de 18-jarige Johnny Idaho heeft een aanslag door Al-Qaida overleefd en zint op wraak, CEO Willem Gerson is ernstig ziek en financiert daarom een onderzoeksgroep die een medicijn moet ontwikkelen tegen sterfelijkheid, de Japanse Hatsu Hamada maakt deel uit van die groep. Deze drie personages komen samen in een nieuwe wereld die Archipel heet, een futuristische eilandengroep. Uiteindelijk raken zij onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Leesaanwijzingen

Het kan zijn dat je even moet wennen aan het taalgebruik, want dat is niet makkelijk. Lees gewoon door en je belandt in een wereld die misschien wel onze toekomst is. Je gaat bijvoorbeeld nadenken over de invloed van de moderne technologie op ons leven. De roman wordt verteld vanuit drie personages, maar welk personage aan het woord is, wordt steeds duidelijk aangegeven.

Om over na te denken

In hoeverre bepaalt de technologie ons leven? Zal dat in de toekomst veranderen? Hoe belangrijk vind je privacy? Wat als we onsterfelijk zouden zijn? Als je veel geld hebt, heb je dan veel macht?

Waardering

'De eerste pagina’s is het even worstelen om je in te leven in de toekomstige wereld die ontvouwd wordt. (…) Idaho’s rauwheid greep mij wel meteen: hij heeft een hoop stoere praat maar je merkt aan alles dat daar iets achter zit. Omdat je daar achter wilt komen, wordt het verhaal spannend. (…) Inmiddels ben je dan ook gewend aan de nieuwe wereld en aan de ene kant verwonderde ik me daarover, maar aan de andere kant boezemde ze me ook een beetje angst in: dingen als weblenzen en vingerscanners staan net dicht genoeg bij onze huidige wereld (…) om je nog lang na het lezen van de laatste pagina hierover na te laten denken.'
Jiska, op: scholieren.com

'Hulst houdt echt en virtueel, rauw en fictief op sublieme wijze in balans.'
Kester Freriks in NRC Handelsblad

'De eigenlijke hoofdpersoon in Hulsts roman is de wereld die Archipel heet. Dat heeft gevolgen. Hulst is zo bezig geweest met het ontwerpen, het firmament en de aankleding daarvan dat de hoofdpersonen ondergeschikt raakten aan de compositie, die Hulsts nieuwe wereld moet stutten.'
Jeroen Vullings in Vrij Nederland

Meer weten?

aukehulst.nl | De website van de schrijver
aukehulst.nl | Een kaart van Archipel, met passages uit Slaap zacht, Johnny Idaho
leesplein.nl | Over Johnny Idaho

Geschreven door:

Bart Temme en Monique Metzemaekers

Suggesties


Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Opdrachten

BoekHulst, Auke, Slaap zacht, Johnny Idaho
NummerN2/1
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focuswerkelijkheid
Je leert

nadenken over werkelijkheid en fantasie in een roman.

Opdracht

De wereld op Archipel is anders dan de wereld waarin jij leeft. Maar hoe 'anders' is die wereld eigenlijk? Dat ga je in deze opdracht uitzoeken.

A

  1. Heb je een smartphone?
    a. Zo ja, hoe belangrijk is die voor jou? Kun je makkelijk zonder?
    b. Zo nee, zou je er een willen hebben? Waarom wel/niet?
  2. Ben je actief op sociale media? Hoeveel tijd ben je er mee bezig? Kun je zonder sociale media? Wat zou je missen, als je daar niet actief mee bezig bent?  

B

  1. In kolom 1 van het schema hieronder staat een aantal zaken die op Archipel heel gewoon zijn, maar die wij in die vorm niet kennen. Vul de lijst aan.
  2. In onze wereld zijn wel al zaken die lijken op wat op Archipel heel gewoon is. Sommige kennen we al, maar ze hebben op Archipel een andere functie. Ga dat na en vul kolom twee in.
  3. Ten slotte beschrijf je in de derde kolom wat de functie is van elk item op Archipel.

 

op Archipel                                                in onze wereld                              functie 
weblenzen  Google glass                 Informatieschermpjes; de drager krijgt informatie door, maar geeft zelf ook informatie  
eTaxi     
ogen    
Asimo     
worm     
Pleasers     
Good to know you     
oortje oortje   
lichaamsscanner     
scherm     
perfecte lichamen    
....     
....     

 

C

  1. Bekijk het hele schema. Wat valt je op in je beschrijvingen in kolom 3?
  2. Beschrijf wat er veranderd is, als je de wereld van Archipel vergelijkt met de huidige wereld (100 woorden).
  3. Bekijk ook je antwoorden op de vragen bij A nog even. Welk cijfer tussen 1 en 10 (1 = afschuwelijk, 10 = fantastisch) geef jij het leven op Archipel? Waarom (100 woorden)?
Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekHulst, Auke, Slaap zacht, Johnny Idaho
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusverhaallijnen
Je leert

de verhaallijnen in een roman ordenen.

Opdracht

In Slaap zacht, Johnny Idaho lopen de verhalen van drie personages door elkaar. Dat is best lastig. In deze opdracht maak je een overzicht van de verhaallijnen.

A

Drie personen vertellen hun verhaal in Slaap zacht, Johnny Idaho.
Vond je één van de verhaallijnen het leukst/mooist/meest boeiend? Leg je antwoord uit (50 woorden).

B

De verhaallijnen hebben elk een eigen hoofdpersoon. Die staat al in het schema hieronder. Ook is hier en daar al iets ingevuld. Maak het schema af.

hoofdpersoon  Johnny Idaho   Willem Gerson  Hatsu Hamada                                                                       
beschrijving: karakter, uiterlijk, leeftijd      
belangrijkste bezigheid, doel in het leven; lukt het dat doel te bereiken?      
tot welke eilanden toegang? eigenlijk tot geen, maar ...  Executive, Upside, Midlevel, Downside   
de tijd vóór Archipel; belangrijke familieleden uit het verleden   woonde in Bergen aan Zee, hield van de natuur, keek op tegen de rijke kinderen, werd boekhouder, ...   
belangrijke bijfiguren, met korte beschrijving Gonzo; helpt Johnny aan een vingerafdruk, ...     
passie      jazz 

 

C

  1. In het schema staan de drie verhalen naast elkaar. Komen ze in het boek bij elkaar? Kies en vul aan (50-100 woorden):
    A. Alle verhaallijnen komen bij elkaar, want ...
    B. Twee verhaallijnen komen bij elkaar, want ...
    C. De verhaallijnen komen niet bij elkaar, want ...
  2. Herlees het slot van het boek. Kies en vul aan (50 woorden):
    A. Ik vind het een goed einde van het verhaal, want ...
    B. Ik vind het geen goed einde van het verhaal, want ...
    C. Ik vind het aan de ene kant wel goed, maar aan de andere kant niet goed, want ...
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Opdrachten

BoekHulst, Auke, Slaap zacht, Johnny Idaho
NummerN3/1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusgenre
Je leert

te reflecteren over de toekomstroman.

Opdracht

A

In Slaap zacht, Johnny Idaho staan de bewoners van Archipel via moderne technologie heel direct in contact met elkaar.

  1. Hoe belangrijk is privacy voor jou?
  2. Scherm je je facebookpagina af? Mag iedereen op internet alles van je weten en al je foto’s zien?
  3. Heb je een geheim dat niemand mag weten? Zo ja, waarom mag niemand het weten? Dit hoef je niet op te schrijven natuurlijk. Denk er alleen over na.

B

Slaap zacht, Johnny Idaho is een toekomstroman. Lees de Literaire theorie.
Is in dit boek sprake van een utopie of een dystopie? Licht je antwoord toe met behulp van voorbeelden uit het verhaal.

C

De toekomstroman is een genre dat zich goed leent voor maatschappijkritiek. Dat is ook in Slaap zacht, Johnny Idaho het geval. Met deze opdracht verdiep je je in één aspect van de maatschappijkritiek.
De bewoners van Archipel worden op allerlei manieren door de machthebbers in de gaten gehouden en gecontroleerd.
Herlees pagina 111 tot en met pagina 117. Hierin wordt het bezoek van de Pleasers aan Hatsu Hamada beschreven.

  1. Wat is de taak van de Pleasers en het bedrijf Good to know you?
  2. Op welke andere manieren houden de machthebbers de bewoners in de gaten? Noem er drie en licht die toe.
  3. De bewoners staan ook heel direct met elkaar in contact. Geef uit elke verhaallijn één duidelijk voorbeeld.
  4. Hoe gaan de drie hoofdpersonen met al die controle om? Vul daarvoor het schema in met voorbeelden uit het boek.  
personage  Johnny Idaho  Willem Gerson  Hatsu Hamada 
de controle accepteren      
de controle negeren       
de controle dwarsbomen       

 

D

  1. Lees wat je bij A en B genoteerd hebt, kies één van de volgende beweringen en vul aan (100 woorden):
    A. De inrichting van de maatschappij op Archipel draagt bij aan het geluk van de bewoners, want …
    B. Eenzaamheid is het gevolg van de inrichting van de maatschappij op Archipel, want …
  2. Vind je dat de bewering die jij gekozen hebt, ook geldt voor de huidige maatschappij waarin jij leeft? Leg je antwoord uit.
(Literaire)theorie

Toekomstroman - Literatuur die avonturen beschrijft in een denkbeeldige tijd en ruimte. De auteur baseert zich daarbij vaak op actuele technische en wetenschappelijke gegevens. Er kan zowel een positieve als een negatieve beschrijving van de toekomst gegeven worden (kortweg utopie en dystopie genoemd).
(Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen, Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 46)

Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekHulst, Auke, Slaap zacht, Johnny Idaho
NummerN3/2
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusmotto
Je leert

te reflecteren op de betekenis van het motto.

Opdracht

A

Een schrijver kiest altijd met zorg de motto’s voor zijn roman. Je gaat de betekenis van één van de motto’s van Slaap zacht, Johnny Idaho onderzoeken.
Het motto luidt:

'The religion of Moloch - as such creeds may be generically called - is in essence the cringing submission of the slave, who dare not, even in his heart, allow the thought that his master deserves no adulation. Since the independence of ideals is not yet acknowledged, Power may be freely worshipped, and receive an unlimited respect, despite its wanton infliction of pain.'

(A Free Man’s Worship, Bertrand Russell) 

  1. Vertaal het motto. Dat is best lastig. Vraag eventueel hulp, bijvoorbeeld van je docent Engels.
  2. Zoek de betekenis van Moloch op. Gebruik een etymologisch woordenboek op internet. Je vindt verschillende betekenissen. Welke is/zijn van toepassing op het boek?
  3. Wie of wat worden bedoeld met de volgende begrippen uit het motto: Moloch, the slave, Power? Vul het schema hieronder in.
  4. Leg ten slotte uit hoe het hele motto van toepassing is op het boek.
begrip                    betekenis in de roman        
Moloch    
the slave   
Power   

 

B

Schrijf een kort betoog (300 woorden) waarin je één van de volgende standpunten verdedigt:

  1. Ik vind het motto goed gekozen.
  2. Ik vind het motto niet goed gekozen.
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Opdrachten

BoekHulst, Auke, Slaap zacht, Johnny Idaho
NummerN4/1
Niveau4
Studielast2 à 3 slu
Werkvormindividueel
Focusintertekstualiteit
Je leert

te reflecteren op de betekenis van een intertekst.

Opdracht

Tip: lees de opdracht voor je het boek gaat lezen.

Johnny Idaho houdt van het lezen van literatuur. Zijn favoriete boek is Moby Dick. Je kunt stellen dat dat boek voor hem een gids door het leven is. 'Nu wijst het me de weg, of Melville het nu zo bedoeld heeft of niet.' (p. 227)
Je gaat de rol van Moby Dick van Melville in Slaap zacht, Johnny Idaho nader bekijken.

A

Op p. 54 staat 'Dat is dus waarom ik van Moby Dick hou. Het spreekt rechtstreeks tot me, over oceanen van tijd. Ken je dat? Zelfs als je alleen bent, ben je niet alleen. Jij bent toch ook alleen?'
Hier richt Johnny zich direct tot jou als lezer. Hoe beantwoord jij zijn vragen?

B

Vul het schema in. Wie is wie in beide boeken?

personages  Moby Dick        Slaap zacht, Johnny Idaho 
Ishmaël     
Ahab     
Moby Dick    
Starbuck (p. 309)    

 

  1. Zoek Moby Dick op Wikipedia (bron 1) en lees 'inhoud'. Je hebt die informatie nodig bij het maken van de opdracht.
  2. Wat is het goede antwoord? Licht je keuze toe (100 woorden):
    Johnny Idaho is
    A. Ahab
    B. Ahab en Ishmaël
    C. Ahab, Starbuck en Ishmaël
    D. Moby Dick en Ahab
  3. Lees bron 2 en 3.
    Volgens bron 2 is Moby Dick 'een metafoor voor Willem Gerson', volgens bron 3 'staat de walvis symbool voor de harde werkelijkheid'.
    a. Met wie ben jij het eens? Waarom?
    b. Of zie je nog een andere mogelijkheid? Hoezo?

C

  1. Een uitspraak van Johnny Idaho is: 'Een goed boek maakt geen reclame, een goed boek verkondigt de waarheid.'
    Johnny beschouwt Moby Dick als een heel goed boek.
    Welke waarheid leest hij in dit boek?
  2. We stappen nu even over naar Hatsu Hamada. Zij heeft de volgende gedachte: 'Het goede is het passieve dat aan de rede gehoorzaamt, schreef William Blake, het kwade is het actieve dat uit energie ontspruit. Ik ben het kwaad geworden, want alleen kwaad kan ander kwaad in balans brengen. Zo plant het kwaad zich voort.'
    Is dit ook van toepassing is op de moord die Johnny Idaho pleegt? Licht je antwoord toe en betrek daarin voorbeelden uit het boek.

D

Je hebt je verdiept in intertekstualiteit. Kies één van de volgende beweringen en licht toe (100 woorden):

  • Intertekstualiteit voegt echt iets toe aan een roman.
  • Ik begrijp nu beter waar het in het boek over gaat.
  • Ik vind niet dat intertekstualiteit iets toevoegt.
Bronnen
  1. wikipedia.org | Wikipedia over Moby Dick
  2. postscriptum.nl | een bespreking van Slaap zacht, Johnny Idaho
  3. literairnederland.nl | recensie door Sunny Jansen van Slaap zacht, Johnny Idaho
Gemaakt doorMonique Metzemaekers



BoekHulst, Auke, Slaap zacht, Johnny Idaho
NummerN4/2
Niveau4
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusoordeel
Je leert

je een eigen oordeel te vormen.

Opdracht

Je gaat je een eigen oordeel over Slaap zacht, Johnny Idaho vormen door je te verdiepen in twee recensies en een interview.

A

  1. Bestudeer bron 1.
    Wat is de belangrijkste kritiek van Jeroen Vullings op de roman?
  2. Bestudeer bron 2.
    Hoe oordeelt Kester Freriks over de roman?
  3. Bekijk het interview met Abdelkader Benali (bron 3) en maak aantekeningen terwijl je kijkt.

B

Schrijf een beschouwing over Slaap zacht, Johnny Idaho (500-700 woorden). Je geeft een afgewogen oordeel over het boek, waarin je de standpunten van Vullings en Freriks verwerkt. Ook gebruik je informatie uit het interview met Benali.

Bronnen
  1. Jeroen Vullings, 'De futuristische nieuwe wereld van Auke Hulst', op: vn.nl
  2. Kester Freriks, 'Dood? Ja, je zit niet meer in de database', op: nrc.nl
  3. m.youtube.com | Auke Hulst bij Literatuur Late Night (2.44-28.33)
Gemaakt doorMonique Metzemaekers




Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Slaap zacht, Johnny Idaho - Hulst, AukeNiveau 3

Slaap zacht, Johnny Idaho

Auteur:Hulst, Auke
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Ambo | Anthos
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:380
Genre:dystopie, toekomstroman
Tags:dood, eenzaamheid, fantasie, identiteit, maatschappijkritiek, moderne technologie, overleven, wetenschap, zakenleven
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-Book.
Bekroond met de Reinaert-trofee door de jongerenjury van de Halewijnprijs en met de Harland Award romanprijs voor beste Nederlandstalige fantasyliteratuur van 2015.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 14 oktober 2016.

 

Introductie

Auke Hulst (1975) groeide op in de buurtschap Denemarken, boven op de gasbel van Slochteren. Zijn jeugd daar, 'in een Pippi Langkous-huis in het bos', stond model voor zijn succesvolle derde roman Kinderen van het Ruige Land (2012).
Hulst debuteerde met de roman Jij en ik en alles daartussenin (2006). Behalve romanschrijver is hij ook literatuurcriticus, reisjournalist en essayist voor onder meer NRC Handelsblad, De Groene Amsterdammer, De Standaard en Columbus Magazine. Daarnaast is hij de voorman van de Nederlandstalige band De Meisjes.

Inhoud

Waarschuwing: deze samenvatting bevat spoilers.
Slaap zacht, Johnny Idaho
speelt zich af in de nabije toekomst op Archipel, een eilandengroep in de Stille Oceaan. Daar heeft een internationaal conglomeraat van bedrijven een samenleving gecreëerd met een duidelijke hiërarchie. Er zijn vier eilanden, economische status bepaalt tot welke eilanden je toegang hebt. Met behulp van moderne technologie worden de bewoners in het gareel gehouden. De eilandengroep is afgeschermd van de rest van de wereld, waarin zich allerlei rampen afspelen.
Op Executive, een idyllisch eiland, woont CEO Willem Gerson. Hij is ernstig ziek en financiert daarom een onderzoeksgroep die een medicijn moet ontwikkelen tegen sterfelijkheid. De Japanse Hatsu Hamada leidt deze onderzoeksgroep, die gevestigd is op Upside, het eiland dat de spil is van economische bedrijvigheid. De derde hoofdpersoon is Johnny Idaho, een 18-jarige Amerikaan die als illegale vluchteling op Downside arriveert, het eiland met de laagste status, waar illegale gokhuizen, kroegen en bordelen zijn. Johnny heeft de instorting van een flatgebouw in Denver als enige overleefd en is uit op wraak. Uiteindelijk doodt hij Willem Gerson, die de ondeugdelijke bouw van de flat op zijn geweten heeft.

Moeilijkheid

Slaap zacht, Johnny Idaho is een dik boek, waarin de lezer langzaam vertrouwd raakt met een toekomstige wereld op Archipel en de levens van de drie hoofdpersonen. De lezer moet zelf de puzzelstukjes tot een geheel maken. Hulst gebruikt moeilijke woorden, veel beeldspraak en Engelse termen. Dat alles maakt het boek te moeilijk voor de beginnende N2-lezer en pittig voor N2. Opdrachten N2/1 en N2/2 helpen de N2-lezer greep op het boek te krijgen. Hulst veronderstelt kennis van de moderne technologie en van de economische actualiteit; voor leerlingen van N2/N3/N4 die hierin geïnteresseerd zijn, is het boek een aanrader. Dat geldt ook voor de leerlingen die van fantasy/sciencefiction houden. 

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid Het boek telt 380 pagina’s. Ook komt het verhaal traag op gang. Voor de beginnende N2-lezer is het daarom geen aanrader. 
  Interesses Het boek is een aanrader voor de lezer die geïnteresseerd is in fantasy en/of toekomstromans. Een open houding ten opzichte van maatschappelijke vraagstukken (privacy bijvoorbeeld) is een pre. 
  Algemene kennis Vanuit de huidige technologie gaat Hulst een stapje verder. Dat doet een beroep op de verbeeldingskracht. De meeste leerlingen zullen met hun kennis van de moderne technologie de stap kunnen zetten van bijvoorbeeld Google glass naar 'weblenzen', van metro naar 'worm', van robot naar 'Asimo'. Eventueel kan Wikipedia hier hulp bieden.
Kennis van de invloed van banken en bedrijfsleven op de economie is een pre.
  Specifieke literaire en culturele kennis Slaap zacht, Johnny Idaho bevat veel verwijzingen naar literatuur en muziek. Die zijn vaak duidelijk, maar de N2/N3-leerling zal de verwijzingen naar Moby Dick zonder hulp niet kunnen duiden; ook de N4-leerling zal hier nog moeite mee hebben. 

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire Hulst gebruikt veel moeilijke woorden. Zeker de N2-leerling heeft een woordenboek nodig.
  Zinsconstructies Geen probleem.
  Stijl De precieze beschrijvingen met veel beeldspraak zijn lastig voor de N2-lezer. De vele dialogen zijn daarentegen vlot te lezen en bevatten grapjes. Zo begroet men elkaar met ‘Alles Gucci!’

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters De drie hoofdpersonen zijn uitgewerkt, hun verleden en beweegredenen worden duidelijk uitgelegd. Voor de N2-lezer is het al een hele klus om dat op een rij te krijgen. De N3/N4-lezer zal nadenken over de invloed van het verleden op het heden en over de ethiek van de keuzes. 
  Aantal karakters Er zijn drie hoofdpersonen, dat is geen probleem. Het is wel lastig, zeker voor N2, om de vele nevenfiguren uit elkaar te houden.
  Ontwikkeling van de karakters Het eerste deel van Slaap zacht, Johnny Idaho schetst de personages en hun achtergrond. In het tweede deel komen de personages dichter bij elkaar. Hatsu Hamada ontmoet Willem Gerson en besluit het laboratorium te vernielen, omdat ze het onverdraaglijk vindt dat alleen de rijken zullen profiteren van haar uitvinding. Johnny weet Willem Gerson te vinden en doodt hem uit wraak, omdat door zijn schuld het gebouw waar Johnny met zijn moeder woonde, is ingestort. Hatsu en Johnny zijn verbonden door de keuze die ze maken, maar ze kennen elkaar niet. N3/N4-leerlingen zullen geen moeite hebben om deze verbanden te leggen. Voor de N2-lezer is het pittig.

Vertrouwdheid met literaire procédés

Spanning De spanning bouwt zich langzaam op. Het tweede deel van de roman wordt pas spannend, wanneer de drie verhaallijnen bij elkaar komen, na het cruciale hoofdstuk 'Het gebouw'. De N2-leerling kan daardoor afhaken.
  Chronologie Het heden speelt zich af op Archipel en wordt chronologisch verteld in zeven hoofdstukken die genoemd zijn naar de dagen van de week en een laatste hoofdstuk, getiteld 'De achtste dag'. De chronologie wordt doorbroken in drie hoofdstukken waarin in flashbacks het leven van Johnny wordt verteld voor hij naar Archipel kwam. Geen probleem voor de N3/N4-lezer, voor de N2-lezer lastig. 
  Verhaallijn(en) Er zijn drie verhaallijnen die los van elkaar verteld worden. De wisseling in verhaallijn valt samen met de wisseling in perspectief en is duidelijk gemarkeerd doordat het verhaal op een nieuwe pagina verder gaat. Voor de N2-lezer is het lastig overzicht te houden op de personages en de gebeurtenissen. De N3-lezer heeft geen moeite met het verzamelen van de puzzelstukjes en de N4-lezer vindt dit leuk.
   Perspectief Het verhaal wordt in personaal perspectief verteld vanuit Willem Gerson, Hatsu Hamada en Johnny Idaho. De perspectiefwisseling is steeds duidelijk aangegeven, maar zal voor de N2-leerling toch complex zijn. Johnny richt zich tot een 'jij'; het is niet duidelijk wie dat is. Dat is lastig voor de N2/N3-lezer.
  Betekenis Slaap zacht, Johnny Idaho zet aan tot denken over bijvoorbeeld privacy, de invloed van de moderne technologie, macht, economie en, meer in het algemeen, over wat het leven de moeite waard maakt. Voor de N2-lezer ligt de betekenis in het vergelijken van de huidige tijd met de wereld in het boek. Voor de N3-lezer is interessant wat deze nieuwe wereld betekent voor het persoonlijk leven. De N4-lezer kan zich verdiepen in de waarde van literatuur/kunst voor de mens. 

Relevante bronnen voor docenten

  aukehulst.nl | Website van de schrijver
tzum.info | Bram Douwes in gesprek met Auke Hulst
m.youtube.com | Auke Hulst bij Literatuur Late Night (2.44-28.33)
Kester Freriks, 'Dood? Ja, je zit niet meer in de database', op: nrc.nl
Jeroen Vullings, 'De futuristische nieuwe wereld van Auke Hulst', op: vn.nl

  

Geschreven door:

Monique Metzemaekers