print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Auteur

Leon de Winter is een bestsellerauteur, niet alleen in Nederland maar ook in het buitenland, met name in Duitsland waar hij een grote populariteit geniet. In 1990 verscheen de roman Hoffman's honger, die vele malen werd herdrukt en in 1993 verfilmd voor de VPRO. Daarna volgden de romans SuperTex (1991), De ruimte van Sokolov (1992), Zionoco (1995) en het boekenweekgeschenk Serenade (1995). De roman De hemel van Hollywood (1997) werd verfilmd met Rod Steiger, Burt Reynolds en Tom Berenger.

In 2002, in het jaar dat Leon de Winter 25 jaar schrijver was, verscheen de roman God's Gym, wederom een grote bestseller die door de critici buitengewoon gunstig werd onthaald. In het voorjaar van 2008 publiceerde hij zijn langverwachte roman Het recht op terugkeer, eveneens een groot succes bij zowel pers als publiek.

De Winter publiceert regelmatig opinieartikelen in het dagblad Trouw en de tijdschriften Elsevier, Die Welt en Der Spiegel. In 2005 kreeg hij de Buber Rosenzweig Medaille, een onderscheiding voor zijn strijd tegen antisemitische en racistische tendensen. 
 
Bron: www.debezigebij.nl
 

Inhoud

De aan lager wal geraakte Russische wetenschapper Sasja Sokolov is geëmigreerd naar Israël en veegt daar nu de straten om zijn drankverslaving te kunnen betalen. Op een dag ziet hij een moord gebeuren. De moordenaar lijkt het ook op hem gemunt te hebben, komt op hem af en tot Sokolovs stomme verbazing lijkt die op zijn jeugdvriend Lev. Samen beginnen ze aan een nieuw leven waarin Sokolov wordt geconfronteerd met dilemma's die het uiterste vragen van hem en zijn vriendschap voor Lev.
 

Leesaanwijzingen

Het is bij dit boek makkelijk als je iets weet van Israël en Rusland, maar zonder die kennis is het boek ook goed te lezen. Je maakt in ieder geval kennis met onbekende kanten van andere culturen.
 

Om over na te denken

Wat doe je als iemand een bewijs van vriendschap eist dat verder gaat dan je eigen grenzen? Wat doe je met je leven als alle dromen die je ooit koesterde in rook lijken te zijn opgegaan?

Waardering

'Voordat ik het boek begon te lezen had ik veel verwachtingen. Het zou spannend zijn, een meesterwerk, geniaal. Toen ik het boek net uit had gelezen vroeg ik me af of het boek wel zo goed was, maar toen ik het ging samenvatten en allerlei dingen weer naar boven kwamen, kwam ik tot de conclusie dat het boek wel degelijk aan mijn verwachtingen had voldaan.'
Roxala, 5 vwo, op: www.scholieren.com

'Ik vond het leuk om De ruimte van Sokolov te lezen. Het las lekker door en het verhaal boeide me. Een enkele keer betrapte ik me op wegdromen, maar over het algemeen had ik wel de drang om door te lezen.'
Roxala, 5 vwo, op: www.scholieren.com

'Door dit werk ben ik gaan nadenken over verschillende dingen die in dit boek voorkwamen, zoals vriendschap, verraad en hoe snel iemand van het hebben van een goede baan ineens in de goot kan belanden. Ik had hier nog nooit zo over nagedacht dat sommige dingen plotseling zo erg kunnen veranderen.'
Emy Vaesen, 5 vwo, op: www.scholieren.com
 

Meer weten?

www.leondewinter.nl | biografische informatie over Leon de Winter

Auteur studentinformatie

Willem Jan van Klinken

Suggesties

lezen voor de lijst


literatuurplein


print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Opdrachten

BoekWinter, Leon de, De ruimte van Sokolov
NummerN2/1
Niveau 2
Studielast 1 slu
Werkvormindividueel
Focusidentificatie
Je leert …

je identificeren met een personage

Opdracht
Afkicken van een alcoholverslaving is ongelooflijk moeilijk. Je moet over zeer veel wilskracht beschikken. Lev dwingt Sokolov om te stoppen met drinken. Naast de lichamelijke strijd (dorst, hallucinaties, etcetera) is de geestelijke strijd het moeilijkst.
Je gaat een experimentje doen om vast te stellen hoeveel wilskracht jij hebt. Gebruik daarvoor deze link.
  1. Noteer je score. Vind je jezelf wilskrachtig? Klopt je score met het beeld dat je van jezelf hebt?
  2. Nu ga je deze test ook maken voor Sokolov. Van tevoren vul je zijn verwachte score in. 
  3. Dan maak je de test voor Sokolov. Klopt zijn score met het beeld dat jij van hem hebt?
  4. Doe hetzelfde voor Lev. 
  5. Wie is dan dominant?
  6. Geef op basis van deze test en jouw gedachten een antwoord op de vraag waarom Lev Sokolov zover krijgt dat hij stopt met drinken. De uitwerking kan een kwart A4'tje zijn en kan onder de scores van de testjes.
Gemaakt doorWillem Jan van Klinken



print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
print
De ruimte van Sokolov - Winter, Leon de niveau 3

De ruimte van Sokolov

Auteur:Winter, Leon de
Jaar uitgave:1992
Uitgeverij:De Bezige Bij
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:alcoholisme, Israël, misdaad, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Introductie

Leon de Winter (1954) is een auteur met ruim twintig titels op zijn naam. Hij wordt zowel bewonderd als verguisd om zijn taalgebruik dat steeds soberder is geworden. Hij is ook enige tijd columnist geweest bij Elsevier, naast zijn activiteiten als publicist. Van zijn Joodse afkomst is veel terug te vinden in zijn werk. Hij neemt daarin ook een duidelijk standpunt in en soms wordt hem verweten daar misbruik van te maken door altijd weer zijn Joodse achtergrond te gebruiken. Zijn werk is bekroond met een aantal prijzen en in 2009 werd Het recht op terugkeer (2008) genomineerd voor de AKO Literatuurprijs.

Inhoud

Je maakt kennis met de straatveger Sasja Sokolov die een enorm drankprobleem heeft. Langzaam kom je te weten dat hij ooit een vermaard wetenschapper was die de Amerikanen de loef af moest steken in de wedloop om de ruimte, maar er blijkt in het verleden een en ander misgegaan te zijn (de raketlancering mislukt). De mislukking blijkt deels te wijten aan een conflict met zijn boezemvriend Lev Lezjawa. Door een vreemde confrontatie komen ze elkaar jaren later weer tegen in Tel Aviv. Hun levens nemen dan een gezamenlijke wending, totdat Sokolov gedwongen wordt de grenzen van hun vriendschap tot in detail te verkennen. Lev zet druk op hun vriendschap door diensten te vragen die een moreel dilemma opleveren.

Moeilijkheid

Voor een N3-lezer is De ruimte van Sokolov best een pittig boek, omdat het zich afspeelt in twee landen die nogal wat voorkennis veronderstellen. Hoewel het een pittig boek is, geeft het allerlei invalshoeken van waaruit je naar de personages kunt kijken en dat maakt het de moeite waard. De hoofdpersoon groeit op in communistisch Rusland en de slaafsheid waarmee Sokolov in dat systeem gedijt, staat in contrast met onze samenleving; daar zou Lev beter op zijn plaats zijn met zijn aangeboren neiging tot rebelleren. Ook het leven in Israël en de daarmee gepaard gaande keuzes (de besnijdenis van Sasja) vergen nogal wat van het voorstellingsvermogen. Ten slotte zijn de gebezigde technische taal en de masculiene beroepen bij uitstek mannendingen.

Voor de vrouwelijke N2-lezer is de toestand waarin Sasja zich bevindt een toestand die medeleven oproept; voor de vrouwelijke N3-lezer zorgt de relatie die Sasja krijgt ook wel voor een verdieping van de sympathie voor dit personage, en voor de N4-lezer is de opoffering en de beheersing van Sasja intrigerend. Daarnaast zal de erotische aantrekking van Lev vrouwen fascineren: waarom krijgen foute mannen toch altijd weer mooie vrouwen? Voor de mannelijke N2-lezer is het boek wellicht wat (te) moeilijk, behalve voor de technisch ingestelden, want het boek appelleert sterk aan jongensdromen zoals het bouwen van raketten en het leiden van een leven vol drank, vrouwen en dure auto's. Voor de N4-lezer is het een uitdagend boek, want die lezer zal de intrigerende vriendschap zeker herkennen, net als het standpunt van de auteur over de Israëlische kwestie.
 

Didactische & literaire analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

 Bereidheid Het verhaal is best complex en begrip van de locaties waar het zich afspeelt vereist wel enige voorkennis. Rusland, Israël, begrippen als perestroika en nomenclatoera vragen wel enige bereidwilligheid van met name de N2- en de N3-lezer.
  Interesses Het boek wordt in de omslag aangeprezen als bètaroman. De gegeven informatie lijkt meer bij jongens dan bij meisjes te passen (Rusland, techniek, raketten). Daarnaast appelleert de inhoud ook aan de Israëlische kwestie en het zionisme.
  Algemene kennis Er wordt een hoge algemene kennis verwacht, van politieke systemen, maar ook van het Rusland gedurende het IJzeren Gordijn.
  Specifieke culturele en literaire kennis Het is een vereiste dat men enigszins thuis is in terminologie verwant aan het zionisme en het joodse geloof, hoewel je al lezend wel het een en ander te weten komt. Met een zoekmachine binnen handbereik kom je ook een eind.

Vertrouwdheid met literaire stijl

 Vocabulaire Het woordgebruik is niet overdreven moeilijk, wel is het gehanteerde vocabulaire rond de technische aspecten van het werk van de hoofdpersoon hier en daar aan de lastige kant.
  Zinsconstructies De zinscontructies moeten zowel voor de N2-, de N3- als de N4-lezer geen probleem opleveren.
  Stijl De stijl is niet overdreven moeilijk, de dialogen zijn  zeer krachtig.

Vertrouwdheid met literaire procedés

 Actie Een van de eerste dingen die de lezer ziet gebeuren is een moord op klaarlichte dag. Daarna volgt een verhaal over de kennismaking van de hoofdpersoon met zijn beste vriend (door een rare weddenschap worden ze vrienden). Die verhaallijn wordt afgewisseld met een lijn in het heden waarin die vriendschap opnieuw op de proef wordt gesteld, maar nu spelen mooie panden, auto's en vrouwen ook een rol.
  Chronologie Het verhaal is chronologisch, met enkele flashbacks waarin de band met Lev in beeld wordt gebracht, zijn wetenschappelijke ervaringen worden gedeeld en zijn Joodse roots worden toegelicht. Dit moet geen problemen opleveren voor de N2-lezer.
  Verhaallijn(en) Er is in feite maar één verhaallijn die wordt onderbroken door terugblikken. Voor een N3-lezer geen probleem; een N2-lezer zal zijn hoofd er goed bij moeten houden om de chronologie te kunnen reconstrueren.
  Perspectief Het is een personaal perspectief, je komt alles te weten via Sokolov.
  Betekenis Leerlingen zullen zich bezighouden met de rol van Lev als gewetenloze vrouwenversierder. Daarnaast speelt de terugkeer naar Israël een belangrijke rol waar en passant de mening van Tanja (Sokolovs latere geliefde) aansluit bij de mening van de auteur. Of leerlingen die politieke statements kunnen duiden is maar de vraag. Voor leerlingen op N4 zal het de minste problemen opleveren en op dit vlak ligt daar ook zeker een uitdaging voor hen. Op het niveau van het verhaal zullen alle leerlingen wel begrijpen dat Levs doen en denken volkomen tegengesteld is aan dat van Sasja Sokolov. Die tegenstelling valt goed te interpreteren.

Vertrouwdheid met literaire personages

 Karakters De karakters van Sasja en Lev worden diepgaand beschreven. Van beide hoofdpersonen kom je denken en handelen te weten, van Sasja ook demotieven, van Lev alleen de geïnsinueerde motieven door Sasja bedacht.
  Aantal karakters Een beperkt aantal, de hoofdpersonen, partners, en figuren die in hun onmiddellijke nabijheid verkeren zoals Roy (neef van Lev), Maltsev (kosmonaut), moeder en vader van Sasja.
  Ontwikkeling van de karakters   Beide hoofdpersonen ontwikkelen zich, met de kennis aan het einde van het boek over Levs karakter kunnen ook eerdere daden worden verklaard. Deze karakterontwikkeling is voor zowel lezers op N2, N3 als lezers op N4 goed te volgen. Het is een uitdaging om te analyseren waarom de karakters zich zo ontwikkelen en wat de consequenties daarvan voor de hoofdpersonen zijn.

  

Auteur docentinformatie

Willem Jan van Klinken