niveau 5 |
De tranen der acacia's | | Auteur: | Hermans, Willem Frederik | | Jaar uitgave: | 1949 | | Uitgeverij: | Van Oorschot | | Plaats: | Amsterdam | | Aantal pagina's: | 422 | | Genre: | ideeënroman, psychologische roman | | Tags: | collaboratie, identiteit, verzet, WO II |
|
|
|
|
|
Zet in mijn boekenkast
|
|
|
Auteur
Mag Harry Mulisch de bekendste schrijver van Nederland genoemd worden, Willem Frederik Hermans (1921-1995) is toch zeker de meest gevreesde schrijver geweest. Al snel na de Tweede Wereldoorlog vestigde Hermans zijn reputatie als 'kwelgeest van de Nederlandse letteren'. In diverse kritieken (polemische essays) beschimpte hij de Nederlandse politiek, zijn collega-auteurs en de Nederlandse literatuur, die in zijn ogen niets voorstelde.
Met dezelfde scherpe pen schreef Hermans in de jaren vijftig zijn eerste romans over de Tweede Wereldoorlog. Na Hermans' debuut Conserve (1947) reageerde de literaire kritiek geschokt op de roman De tranen der acacia's (1949).
Zowel in deze roman als in Hermans' latere boeken over de oorlog, berust het onderscheid tussen goed en kwaad op willekeur, 'moedwil en misverstand'.
Hermans was er een meester in om zijn ogenschijnlijk realistische verhalen - over de oorlog, de wetenschap of de (politieke) actualiteit - te vermengen met bovennatuurlijke droomvertellingen. Hierdoor word je als lezer meegezogen in Hermans' wonderlijke, sadistische universum, waarin de mens er niet al te best vanaf komt. Toch bevatten Hermans' boeken ook de nodige humor en vitaliteit, zodat de lezer niet stikt in de zwartgalligheid.
Bron: www.literatuurgeschiedenis.nl
Inhoud
Arthur Muttah, de hoofdpersoon van deze roman, groeit op tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het bestaan doet zich uitzichtloos aan hem voor. De grimmige sfeer thuis, de conflicten met zijn ouders en zuster, de ongrijpbaar verraderlijke wereld van oorlog en verzet: het brengt hem tot een uitzichtloze identiteitscrisis. Wrok, afkeer en duister cynisme doortrekt deze roman, die bij verschijnen voor groot tumult zorgde.
Het boek werd in 1948 afgewezen door De Bezige Bij - maar in 1949 uitgegeven door Geert van Oorschot - en riep stormen van protest op. Met name katholieken namen aanstoot aan het onfatsoenlijke karakter. Zo schreef Anton van Duinkerken: 'Er is welhaast geen onfatsoenlijk woord in de Nederlandse taal denkbaar of gij vindt het met evenveel letters afgedrukt in De tranen der acacia's. [...] Er is geen vorm van seksuele ontaarding, die hij niet uit behoefte om burgergevoelens te kwetsen, nauwkeurig beschrijft. [...] Moord en brand zijn kleinigheden in dit boek, waar "kotsen" en "kakken" tot psychisch geladen levensuitingen worden verheven en men elkaar bezoeken brengt met het prettige oogmerk, elkaar te gaan treiteren.'
Bron: www.vanoorschot.nl
Leesaanwijzingen
De tranen der acacia's is een grimmig en duister boek, dat zich niet gemakkelijk laat doorgronden. Hoewel het taalgebruik hier en daar een beetje verouderd aandoet, is het zeker niet moeilijk. De uitdaging is erin gelegen je op sleeptouw te laten nemen door personages met wie je je waarschijnlijk niet kunt identificeren. Ook is het soms lastig om te reconstrueren wat er nu precies gebeurt, omdat de personages gevangen zitten in hun eigen gedachtegang, die bovendien niet altijd even logisch is. Als het je desondanks lukt om door te lezen, doe je een leeservaring op die je niet licht zult vergeten.
Om over na te denken
In hoeverre kennen mensen elkaar en zichzelf echt? Wat is in oorlogstijd het verschil tussen goed en fout als er een wisseling optreedt van de mensen die de macht hebben? Hoe gedraag je je in een oorlogssituatie? Kun je na een oorlog nog 'gewoon' verder leven? Hoe dan?
Waardering
'Het onderwerp is duidelijk en is erg interessant. Het onderwerp ligt niet buiten mijn belevingswereld. Het onderwerp heeft me wel aan het denken gezet en dan vooral hoe ik denk dat ik me zou gedragen in tijden van oorlog. Het onderwerp is behoorlijk diepgaand behandeld.' Thijs, 5 vwo, op:
www.collegenet.nl 'Ik heb het boek met plezier gelezen en ben ook blij dat ik het gedaan heb, maar ik denk niet dat ik het nog een keer kan lezen. Het is te langdradig en er spelen te veel dingen om een duidelijke verhaallijn te ontdekken.' Anoniem, op:
www.scholieren.com 'Ik vond het boek niet zo leuk, omdat het onderwerp mij gewoonweg niet interesseerde. Ik vond het moeilijk om het te lezen, door de woordkeuze, maar ik snapte het verhaal wel. Het is een triest en zielig verhaal, maar het heeft me wel aan het denken gezet, want het is een erg filosofisch boek, want Arthur stelt constant vragen aan zichzelf en werpt dan weer tegenargumenten op, waardoor je er zelf ook over gaat nadenken. Het onderwerp in dit boek is jezelf vinden, daarmee bedoel ik dat je nadenkt over wat je bent, waarom je zo bent en of je er wat aan kunt veranderen of dat je altijd hetzelfde zal blijven. Ik vond het wel interessant om te lezen hoe de hoofdpersoon telkens discussies met zichzelf voert, en gedurende het boek steeds verder naar de krankzinnigheid gaat.' Fleur, 4 vwo, op: www.scholieren.com Meer weten?
www.literatuurplein.nl | recensies en
interviews
www.literatuurgeschiedenis.nl | over W.F.
Hermans
www.willemfrederikhermans.nl | over werk en
leven van W.F. Hermans
www.willemfrederikhermans.nl | audio-opname
van gesprek met W.F. Hermans over De tranen der
acacia's
Auteur studentinformatie
Anita Dijkstra-Overzet
Suggesties