1. Maak een tijdbalk van de eerste achttien jaar van het leven van Loes. Zie Bronnen voor een voorbeeld.
2. Noteer op die tijdbalk de tien belangrijkste gebeurtenissen in haar leven. Dat kunnen gebeurtenissen zijn waar ze zelf een rol in heeft gespeeld, maar ook gebeurtenissen die haar leven hebben beïnvloed.
3. Noteer onder de gebeurtenissen de volgorde waarin ze in het verhaal ter sprake komen; je zet dus een 1 onder de gebeurtenis waarover je het eerst leest, een 2 onder de volgende, enzovoort.
4. Zijn er belangrijke overeenkomsten of verschillen tussen de beide volgordes? Wat is het effect daarvan op jou als lezer?

www.timerime.com

Je gaat eerst oefenen met het maken van een sociogram door stil te staan bij de relaties die een rol spelen in jouw leven. Daarna ga je hetzelfde voor Loes doen. 

A

Maak een sociogram (zie (Literaire) theorie) waarin je weergeeft welke mensen op dit moment invloed uitoefenen op jou en jouw leven en op wie jij invloed uitoefent.

B

Loes' leven wordt in drie periodes beschreven: 0-6 jaar, 6-12 jaar en 12-18 jaar. In elk van die periodes ontmoet ze mensen die haar leven in meer of mindere mate beïnvloeden.

1. Maak voor elk van de drie periodes een sociogram: zet Loes steeds in het midden en noteer vervolgens maximaal vijf personen die in die periode een rol in haar leven spelen. Geef met pijlen aan wie elkaar beïnvloeden. Gebruik een groene pijl als de invloed positief is en een rode als de invloed negatief is.
2. Beschrijf van elk persoon op welke wijze deze het leven van Loes heeft beïnvloed.
3. Wat valt je op als je de drie sociogrammen met elkaar vergelijkt? Zijn er bijvoorbeeld personages die een constante positieve of negatieve invloed uitoefenen? En zijn er ook personages die een wisselende invloed op Loes hebben? Probeer voor alles wat je opmerkt ook een verklaring te bedenken die overeenstemt met de inhoud van het boek (je moet dus niet zomaar wat verzinnen). 

Een sociogram is een visuele weergave (een diagram) van relaties in een groep mensen. Hieronder zie je een voorbeeld. De pijlen geven aan wie elkaar beïnvloedt. De invloed kan dus eenzijdig zijn (iemand beïnvloedt een ander zonder zelf door diegene beïnvloed te worden) of tweezijdig (twee mensen beïnvloeden elkaar). Je kunt dus zien wie door wie wordt beïnvloed, maar ook wie veel invloed heeft op anderen en wie veel, weinig en zelfs geen relaties heeft. 

Met SmartOffice kun je een sociogram maken.

In Het duister dat ons scheidt speelt de relatie tussen Loes en haar moeder een belangrijke rol. In de loop van het verhaal verandert die relatie echter ingrijpend, net als beide personages zelf. In deze opdracht ga je onderzoeken welke gebeurtenissen bepalend zijn geweest voor de ontwikkeling van de relatie tussen Loes en haar moeder.

A

1. Jullie maken ieder een Facebookprofiel: een van Loes en een van haar moeder. Zoek voor elk profiel een passende foto en vul de afdeling 'Algemene gegevens' in. Ga uit van wat je weet uit het boek.
2. Degene die Loes' profiel beheert, plaatst vervolgens berichten over de meest belangrijke gebeurtenissen in haar leven. Stel drie berichten op vanuit de verhaalperioden 6-12 en drie vanuit de periode 12-18. Loes' moeder plaatst bij elk bericht een reactie; Loes kan daar ook weer op reageren.
3. Degene die het profiel van moeder beheert, plaatst berichten over de meest belangrijke gebeurtenissen in haar leven. Stel twee berichten op vanuit de periode 0-6, twee vanuit 6-12 en twee vanuit 12-18. Loes plaatst bij elk bericht uit de twee latere perioden een reactie; moeder kan daar ook weer op reageren.

B

1. Beschrijf samen in ongeveer tien zinnen hoe de relatie tussen moeder en dochter zich heeft ontwikkeld.
2. Vinden jullie Loes' moeder een goede moeder? Waarom (niet)? Wat heeft ze volgens jullie goed gedaan? En wat had ze beter anders kunnen doen? Gebruik ongeveer twintig zinnen om deze vraag te beantwoorden.

www.facebook.com

A

Beantwoord individueel deze vragen.

1. Welke duisternissen spelen in het verhaal een rol en wie worden erdoor gescheiden?
2. Wat is het thema van het boek, volgens jou? Je mag internetbronnen raadplegen om kennis te nemen van wat andere lezers hierover hebben gezegd. Schrijf echter nooit kritiekloos bronnen over!
3. Wat zou de idee van de roman kunnen zijn en welke relatie kun je met de titel leggen?

B

Vergelijk je antwoorden met die van je medeleerling. Breid je eigen antwoord uit met goede suggesties van de ander.

C

Bedenk samen een voorbeeld uit de actuele  realiteit waarin dit fenomeen (het duister dat mensen scheidt) zich ook voordoet. Je kunt het dichtbij zoeken (in je privéleven), maar ook in een ruimere context (school, politiek, landelijk, mondiaal, …).

Het thema van een boek is het hoofdonderwerp van het verhaal. Je formuleert een thema los van de concrete verhaallaag. Het thema heeft vaak betrekking op universele menselijke gebeurtenissen of situaties. Voorbeelden zijn: oorlog, ouder-kindrelaties, het verlies van een geliefde.

De idee van een boek is de centrale boodschap over het thema. Voorbeelden zijn: in de oorlog veranderen menselijke relaties, ouders kunnen het gedrag van hun kinderen ingrijpend beïnvloeden, door verlies van een geliefde verandert je kijk op het leven.

www.nrc.nl
www.volkskrant.nl

Het duister dat ons scheidt  is - afgezien van het einde - geen opwekkend verhaal. Er doen zich akelige en gruwelijke gebeurtenissen voor en de personages zijn verre van gelukkig. Ga na in hoeverre een dergelijke sombere thematiek kenmerkend is voor het werk van Dorrestein.

Schrijf voor klasgenoten een korte informatieve tekst (200-300 woorden) over de thematiek van Dorrestein en illustreer deze aan de hand van Het duister dat ons scheidt. 

De onderstaande bronnen bevatten informatie over de thematiek van Dorrestein. Maak op basis van twee bronnen een eerste overzicht. Lees daarna de resterende twee teksten zoekend door; misschien vind je nog extra informatie over Dorresteins thema's.

www.renatedorrestein.nl
www.dbnl.org
www.trouw.nl
www.members.multimania.nl

Een van de punten van kritiek op dit boek van recensenten was dat in het verhaal nogal wat onwaarschijnlijke gebeurtenissen voorkomen. Noteer vijf gebeurtenissen die jij onwaarschijnlijk vindt. Beschrijf deze in een korte beschouwing (300-400 woorden) en ga in op de vraag in hoeverre ze al dan niet storend zijn.

www.admin.nrcboeken.nl