| Bronnen |
Fragment 1
'De roman Het woeden der gehele wereld
heeft veel verschillende reacties opgeleverd. Doeschka Meijsing
(Elsevier, 11 september 1993) spreekt van "een prachtig
boek". Ze vindt "de barokke overvloed" in het boek de grote kracht
en prijst het taalgebruik van de personages rond de hoofdpersoon.
Arnold Heumakers (De Volkskrant, 2 september 1993)
daarentegen is uitgesproken negatief: hij vindt dat 't Hart vele
zaken in deze roman al uitentreuren in vorig werk heeft beschreven
en noemt de stijl zwak. Verder ergert hij zich mateloos aan 't
Harts onbedwingbare behoefte om alles uit te leggen. Hij typeert de
roman als "een ouderwetse draak".
Mijns inziens valt er voor de mening van beide personen het een en
ander te zeggen. Enerzijds heb ik het boek met veel plezier
gelezen: het is erg boeiend om te zien hoe Alexander beetje bij
beetje achter zijn ware identiteit komt. Anderzijds heeft de roman
ook zeker negatieve kanten, zoals het taalgebruik, 't Harts
"uitlegmanie" en zijn schoppen tegen het protestantisme. In deze
beoordeling wil ik mijn mening verder uitwerken en
beargumenteren.
Allereerst wil ik ingaan op de positieve punten. Ik vind Het
woeden der gehele wereld een erg spannend boek. Het verhaal is
op een intrigerende wijze geschreven. Je leeft helemaal met
Alexander mee en je bent erg benieuwd hoe Alexander zal reageren
als hij erachter komt dat Oberstein niet de moordenaar, maar wel
zijn eigen vader is. Het is leuk om de ontknoping van het boek te
lezen. Het verhaal krijgt nog een heel andere wending door het feit
dat Oberstein, van wie Alexander en de lezer verwachten dat hij de
moordenaar is, niet geschoten blijkt te hebben.
De personages in de roman zijn goed gekozen. Je kunt je goed in de
situatie inleven. Wel vind ik zijn karakters te veel clichéachtig.
Haast iedereen op 't Hoofd is zwaar gereformeerd, a-cultureel, laag
ontwikkeld, en dergelijke. Zulke personen zullen er na de
wereldoorlog ongetwijfeld geleefd hebben, maar ik vind dat 't Hart
zijn ouderlijke omgeving nu al te belachelijk/zwart heeft
afgeschilderd (typisch 't Hart overigens).
Het thema van de roman vind ik goed. De gebeurtenissen die
Alexander meemaakt zijn realistisch, de problemen waar hij mee
kampt ook. Alexander heeft er de leeftijd voor om naar houvast,
identiteit te zoeken. Jammer is het dat God hierbij aan de kant
geschoven wordt als Steun en Helper.
Veel critici (vooral de a-muzikalen onder hen) vinden dat de
muziek een te prominente plaats krijgt in de roman. Daar ben ik het
niet mee eens, waarschijnlijk omdat ik zelf ook veel van de muziek
van Bach houd (tijdens het maken van dit verslag heb ik onder
andere naar de partita O Gott, du frommer Gott
geluisterd). Toen ik de partita speelde op een kerkorgel begreep ik
het gevoel van Alexander goed: de muziek van Bach is prachtig en
kan zeker rust bieden.
Naast deze positieve punten zijn er ook duidelijk negatieve punten
aan te wijzen. Zo maakt 't Hart het orthodoxe christendom en de
Bijbel openlijk en verborgen belachelijk. Allerlei paradoxen worden
als uiterst tegenstrijdig afgeschilderd. Heel de cultuur en de
manier van leven na de Tweede Wereldoorlog wordt in het
belachelijke getrokken. Verder zet hij de gereformeerden ook neer
als hypocriet: vier zaken op moreel gebied die door de Bijbel
worden afgekeurd (homofilie, pedofilie, seks buiten het huwelijk,
incest), hebben een belangrijke plaats in de roman.
Ook over het taalgebruik valt heel wat te zeggen. Zoals gezegd in
het voorgaande gebruikt 't Hart een bonte mengeling van
verschillende stijlen. Ook noemen verschillende critici de stijl te
ouderwets, te bombastisch, te keuvelachtig en te weinig subtiel.
Hier ben ik het mee eens. Allerlei clichés zijn makkelijk aan te
wijzen (het water kabbelt vredig, de regen klettert, de wind zingt,
kachels gloeien). Ook maakt de schrijver zich schuldig aan
stilistische fouten als contaminaties (ergens voor terughuiveren).
Bovendien komen we in de dialogen woorden tegen die halverwege de
jaren vijftig waarschijnlijk niet gebruikt werden, zoals op pagina
80 waar Herman uitlegt dat hij en niet zijn broer William
gereformeerd zal worden: "Mijn broer vindt 't veel prettiger om
hervormd te zijn en ik wil gereformeerd wel eens proberen, dus
waarom zouden wij dan niet mogen switchen?"
Een negatief punt vind ik niet alleen het taalgebruik, maar ook de
schrijfstijl van Maarten 't Hart. De helft van het verhaal is niet
relevant voor de intrige van het boek. Vaak weidt hij uit over
muziek, godsdienst, taal en omgeving. Dit maakt het boek lastig
leesbaar.
Verder vind ik het boek als detective niet bijzonder
goed. De plot is door de overvloedige aanwijzingen uiterst
voorspelbaar. Ook is de manier waarop Alexander te weten denkt te
komen wie de moordenaar is, niet realistisch. Het is allemaal wel
heel toevallig hoe hij in contact komt met de verschillende
betrokkenen.
Rest mij nog het eindoordeel over het boek. Ondanks de vele
negatieve punten heb ik tijdens het lezen van het boek veel plezier
beleefd. Wanneer je niet tegen 't Harts geloofsbenadering kunt, kan
ik het niet aanbevelen het boek te lezen. Wanneer je dit echter
weet te relativeren, is Het woeden der gehele wereld een
aanrader om een keer - zij het uiterst kritisch - te
lezen.'
Jaap-Jan, 6vwo, op: www.scholieren.com
Fragment 2
'In het begin had ik wel wat moeite met het lezen van het boek.
Ik kwam moeilijk door de eerste hoofdstukken, misschien omdat je
dan nog niet zo goed weet waar het boek nou eigenlijk over gaat.
Ook moest ik aan de stijl wennen. Ik vind de schrijfstijl die
Maarten 't Hart gebruikt niet zo fijn. Het komt heel ouderwets
over. Er worden verschillende termen gebruikt uit die tijd die ik
niet zo goed begrijp. Ook vond ik de bladzijdes lange
beschrijvingen van bepaalde klassieke stukken niet echt
interessant. Je weet dan niet zo goed wat je je daarbij voor moet
stellen.
Ik begrijp het boek nu beter, nadat ik alles nog eens
goed op een rijtje had gezet. Het is een best ingewikkeld verhaal,
wat ik eerst niet zo goed begreep. Mijn mening van het boek is
daardoor ook iets beter geworden.
Ik denk dat de schrijver wil vertellen dat deze
gebeurtenissen ook in het echt kunnen voorkomen en dat de wereld
vrij klein is. In het boek heeft bijna iedereen wel iets met elkaar
te maken en ik denk dat dit in het echt ook zo is. Er wonen
miljarden mensen op de wereld en tóch kom je bijvoorbeeld in
Amerika iemand tegen die bij je broer op school heeft
gezeten.
Ik heb wel van dit boek geleerd. Met name het verschil
tussen een detective zoals Baantjer en deze. Dit boek is niet
zomaar een standaard detective. Er speelde nog veel meer mee en er
waren niet zo veel typetjes zoals in Baantjer. Dus deze literaire
detective is een heel verschil met de lectuur.
Ik vind het boek moeilijk, omdat er een ingewikkelde achtergrond
in meespeelt. Niet alleen gaat het boek over een moord die opgelost
moet worden, maar er is nog veel meer aan de hand. Eigenlijk is de
moord een soort dekmantel voor het familiedrama dat hierachter
schuilt.
Ook vind ik het taalgebruik moeilijk, omdat er veel termen of
uitdrukkingen worden gebruikt die vreemd voor mij zijn
(bijvoorbeeld: "En zo'n spannetje zette dan vervolgens rap een half
dozijn wurmen of aposteltjes op de wereld"). Nou snap ik wel wat er
staat, maar soms moest ik het nog wel een keer overlezen om het
helemaal goed te begrijpen.
Ik vind het boek verrassend, omdat ik een heel andere verwachting
had in het begin. Ik verwachtte een stereotiep detectiveverhaal,
maar er gebeurde nog veel meer dan ik had verwacht. Er wordt niet
alleen een moord opgelost, maar er zitten ook nog andere
verhaallijnen in en er schuilt nog veel meer achter. Ook bestaat
het boek niet alleen uit typetjes zoals bij Baantjer. De
personages hebben allemaal een eigen origineel karakter.
Ik vind het boek aangrijpend, omdat het toch best heftig is wat
Alexander meemaakt. Hij maakt niet alleen een moord mee (wat niet
iedereen meemaakt), maar hij komt er ook achter dat zijn ouders
niet zijn echte ouders zijn, maar dat Oberstein zijn echte vader
is.'
Viola, 5 havo, op:
www.scholieren.com
|