Lezen voor de Lijst

Bibliotheekmedewerkers

 | Titellijsten

   

Titellijsten

De lijsten
Om docenten, mediathecarissen, bibliotheekmedewerkers en leerlingen te helpen bij elk niveau passende boeken te vinden heeft de redactie van Lezenvoordelijst titellijsten samengesteld voor 12-15 jaar en 15-18 jaar. De redacteuren, allen docenten Nederlands, doen dat in nauwe samenspraak met collega’s door het hele land. Dit is nadrukkelijk geen voorgeschreven canonlijst, maar een didactische titellijst.

Keuzecriteria
Bij de selectie van titels hanteert de redactie de volgende criteria:

  1. Aantrekkelijkheid voor de lezer: het boek moet leerlingen met een bepaald niveau kunnen boeien.
  2. Cultuurhistorische waarde: het boek speelt een culturele rol van betekenis; hieronder vallen ook werken die een literaire prijs hebben gekregen of werken die centraal staan in de jaarlijkse campagne Nederland leest.
  3. Didactische potentie; het boek leent zich voor benadering vanuit diverse invalshoeken
  4. Diversiteit: het boek draagt bij aan een evenredige spreiding van perioden, genres en thematiek en van mannelijke, vrouwelijke, allochtone en autochtone schrijvers.

Speciaal voor leerlingen die nog moeite hebben met (technisch of begrijpend) lezen bevat de titellijst voor 12-15 jaar boeken van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Dit zijn dunne boekjes in eenvoudige taal over onderwerpen die aansluiten bij de leefwereld van jongeren; soms zijn het bewerkingen van beroemde verhalen. Ze zijn te vinden via de tag 'Eenvoudig Communiceren'.

Verder kiest de redactie er bewust voor om in de lijst voor 15-18 jaar ook enkele jongerenromans op te nemen. Niet alle leerlingen in de tweede fase zijn al toe aan volwassenenliteratuur. Jongerenliteratuur, ook wel Young Adult literatuur genoemd, is zeer geschikt als overbrugging. Dit genre is de laatste jaren sterk in opkomst en diverse titels paren een voor jongeren aansprekende thematiek aan een hoog literair gehalte.

Actualisering
De lijst voor 12-15 jaar bevat circa 200 titels en die voor 15-18 jaar bijna 300 titels, verdeeld over de diverse niveaus. De redactie breidt elke lijst jaarlijks uit met minimaal tien nieuwe titels. Er verdwijnen in principe geen titels uit de lijsten, tenzij blijkt dat boeken gedateerd zijn.
Per oktober 2018 zijn de volgende titels verwijderd uit de titellijst van 12-15 jaar:

  • Brief voor Douwe (Instapniveau)
  • Loverboys & girls (Instapniveau)
  • Martin Big (N2)
  • The Schwa was here (N2)
  • Ik mis je, ik mis je! (N3)
  • Mierenkolonie (N3)
  • Cold skin (N4)

Titelpagina’s
Elke titel heeft een eigen pagina. Deze zijn te vinden op Jeugdbibliotheek.nl/lvdl.
Leerlingen zoeken direct vanuit de Jeugdbibliotheek. Professionals werken vanuit Lezenvoordelijst en worden voor de titelpagina's vanuit de titeloverzichten doorverwezen de Jeugdbibliotheek.
Op de titelpagina's vinden leerlingen informatie over inhoud, links naar leesfragmenten, filmpjes met boektrailers en link naar auteursinformatie.

Digitaal lezen & luisteren
Op de titelpagina kunnen leerlingen zien of een boek bij de bibliotheek ook beschikbaar is als e-book of luisterboek. Ze kunnen met hun lidmaatschap van de lokale bibliotheek gratis gebruikmaken van deze landelijke dienstverlening. De e-books zijn te lenen via de online bibliotheek. De luisterboeken zijn te lenen via de app van de LuisterBieb.

Leerlingen met een leesbeperking, zoals dyslexie, kunnen voor een aantal titels gebruikmaken van het aanbod van Passend lezen. Met een apart lidmaatschap kunnen zij bij de bibliotheek gesproken boeken en karaokeboeken lenen. Bij karaokeboeken wordt de tekst voorgelezen, terwijl de leerling tegelijkertijd mee kan lezen via een karaokebalkje.

Niveaubepaling van een boek
De redactie kent aan elk boek een leesniveau toe. Dit is iets anders dan bepalen of een boek goed of slecht geschreven is. Natuurlijk heeft het leesniveau wel iets te maken met het literaire gehalte van een boek, maar het zegt vooral iets over de uitdagingen die het aan lezers stelt.
De niveautoekenning gebeurt op basis van een uitgebreide didactische en letterkundige analyse van een boek. Daarbij onderzoekt de redactie in hoeverre aspecten als stijl, personages en literaire procedés al dan niet problematisch of uitdagend zijn voor leerlingen. Deze informatie kun je terugvinden in de docenteninformatie bij elk boek.
Ze kijkt bovendien naar de didactische ‘bandbreedte’ van een boek: een niveau 3 toekennen aan een boek betekent dat deze titel bij uitstek geschikt is voor leerlingen met dit niveau, maar ook te lezen is voor leerlingen op het niveau er direct onder (N2) of boven (N4). Op deze manier bevorderen we dat leerlingen geleidelijk een niveau hoger komen. 

Een betrouwbaar niveau aan een boek toekennen is tijdrovend en vereist ervaring. Om wildgroei te voorkomen en de betrouwbaarheid van de niveaus te waarborgen behoudt de redactie zich het alleenrecht voor om niveaus toe te kennen. Als je veel werkt met Lezenvoordelijst, kun je bij nieuwe boeken wel een globale inschatting maken van het niveau.