Lezen voor de Lijst

Leerlingen lezen boeken (meestal) uit

In totaal 1616 examenkandidaten havo en vwo van 46 scholen vulden een enquête in over welke titels ze lazen, welk cijfer ze elk boek gaven en welk percentage ervan ze daadwerkelijk hadden gelezen.
De leerlingen zijn redelijk positief over de leeslijst. Ze waarderen de boeken die ze lezen gemiddeld met een 6,7. Bovendien leest driekwart van de leerlingen de boeken ook daadwerkelijk en 63% leest de boeken ook helemaal uit. Een kwart van de leerlingen leest alle boeken op de lijst van a tot z. 
Meisjes lezen een significant groter deel van hun leeslijst dan jongens. Havo en vwo-leerlingen en leerlingen met en zonder een (niet-westerse) migratieachtergrond verschillen op dit punt niet.

Op havo is Het gouden ei van Tim Krabbé het meest gelezen, op vwo is dat Karel ende Elegast. Vooral deze laatste titel is voor leerlingen een verplicht nummer - ze moeten drie titels van voor 1880 lezen - want hun waardering voor dit boek is gemiddeld een 5,9. Uit het onderzoek dat de Nijmeegse vakdidacticus Jeroen Dera in opdracht van Stichting Lezen deed, blijkt duidelijk dat meest gelezen niet hetzelfde is als meest bemind. De ranglijst van 25 meest gelezen boeken toont heel andere titels dan de top 10 van meest gewaardeerde titels.
In het algemeen geldt: hoe recenter, hoe geliefder. Daarnaast lezen leerlingen liever proza dan poëzie en zijn jeugdboeken en thrillers veruit favoriet. Een van Dera's aanbevelingen luidt dat deze soort boeken meer aandacht verdienen in het literatuuronderwijs.

Leerlingen waarderen boeken van vrouwelijke en niet-westerse auteurs op hun lijst hoger dan die van mannelijke en westerse auteurs. Toch zijn boeken van westerse mannelijke auteurs oververtegenwoordigd op leeslijsten van leerlingen. Dera noemt het niet in zijn onderzoek, maar dit kan te maken hebben met het corpus van de website Lezenvoordelijst.nl - vrijwel alle genoemde titels in zijn onderzoek zijn op deze website te vinden. Voor inclusiever literatuuronderwijs verdient het aanbeveling, aldus Dera, daar eens kritisch naar te kijken.

Download het onderzoek De praktijk van de leeslijst