Nederlands - 12 t/m 15 jaar

Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Over de auteur

Bart Moeyaert is nooit schrijver geworden. 'Ik was het altijd al', heeft hij ooit gezegd. De dagboeken die hij als jongen schreef, vormden de basis voor zijn debuut op achttienjarige leeftijd: Duet met valse noten. Dit boek viel meteen in de prijzen. Inmiddels is Moeyaerts prijzenkast goed gevuld: zijn boeken en dichtbundels werden meerdere keren bekroond.
Bart Moeyaert schrijft over onderwerpen die jongeren aanspreken: de liefde, geheimen, volwassen worden, familierelaties en vriendschappen. De gevoelens van zijn personages zijn belangrijk. Ze worstelen, net als jij misschien, met de moeilijke zaken van het leven.
Puzzeltalent komt goed van pas bij het lezen van de boeken van Bart Moeyaert. Hij is een meester in het weglaten. Zo word je als lezer gedwongen na te denken over wat er precies aan de hand is.

Inhoud

Een meisje - haar naam wordt niet genoemd - vertelt over haar familie: over de vele liefdes van haar moeder, die steeds valt op de verkeerde mannen, de (mannen)liefde van haar broer en haar eigen liefde voor haar jongere zusje en broer. In drie losse episodes noteert ze wat ze ziet en voelt en wat ze allemaal niet begrijpt.

Leesaanwijzingen

Het boek lijkt in eerste instantie niet moeilijk geschreven, de woorden zijn namelijk prima te begrijpen. Maar doordat Moeyaert veel weglaat, en het boek uit drie min of meer losse verhalen bestaat, moet je wel goed nadenken. Wat is er aan de hand? Wie is wie? Wat hebben de personages met elkaar te maken? Tussen de regels door lezen, heet dat. Een hele uitdaging!

Om over na te denken

Wat zou jij doen als je moeder niet goed voor je zorgde? Durf jij problemen aan de kaak te stellen? Wat is dat eigenlijk, echte liefde? Begrijp jij de liefde?

Waardering

'Ik vond het een mooi boek! Het is ook best interessant, want ik weet zelf niet hoe het is om een moeder te hebben die steeds verliefd is op verkeerde mannen. Het spannendste van het boek was toen het meisje en haar moeder op het station op Bootsman aan het wachten waren.'  
Trance, op: Scholieren.com

'Het verhaal is wel heel erg suggestief geschreven, sommige dingen worden alleen maar een beetje vaag gezegd en je moet daar dan zelf maar wat van maken.'
Rinske, 4 vwo, op: Scholieren.com

'De schrijfstijl van Bart Moeyaert doet je altijd verlangen naar wat er gaat gebeuren. En dat is voor mij een zeer duidelijk teken dat het goed geschreven is. De lezer nieuwsgierig maken naar het verdere verloop van het verhaal. Alles wordt verteld maar toch moet je het zelf invullen. Er wordt bijvoorbeeld nergens letterlijk gezegd wat er echt gebeurt met Axel 's nachts. Het is echt machtig geschreven. Soms een klein beetje verwarrend maar dat stoort niet, dat doet je juist verder lezen omdat je het verhaal wilt begrijpen.'
Anoniem, op: Scholieren.com

Meer weten?

Leesplein.nl | informatie over Bart Moeyaert
Leesmij.nu | een pagina (met filmpje) over het boek op Leesmij.nu
Youtube.com | Bart Moeyaert vertelt over Het is de liefde die we niet begrijpen

Geschreven door:

Wilma van der Pennen | Jos Krijnen

Suggesties


Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekMoeyaert, Bart, Het is de liefde die we niet begrijpen
NummerOpdracht N3 | 1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusverteltechniek
Je leert

reflecteren op verteltechniek.

Opdracht

Alle drie de verhalen hebben een open einde. Dat betekent dat de afloop van de gebeurtenissen onduidelijk is. Wat er verder gebeurt met de personages weet je dus niet.

  1. Bedenk voor ieder personage een gelukkig en een ongelukkig einde. Leg steeds kort uit waarom voor dat personage de afloop gelukkig of juist ongelukkig is. Maak bij het beantwoorden gebruik van onderstaand schema. 
  2. Geef vervolgens voor ieder personage aan welk einde jouw voorkeur heeft en licht je antwoord in maximaal 100 woorden toe. Ook hiervoor gebruik je het schema.
  3. Waarom zou de schrijver ervoor gekozen hebben om alle drie de verhalen een open einde te geven? Licht je antwoord toe.

Schema

  Moeder     Axel         Ik-figuur     Edi            Skip de bootsman
Gelukkig einde          
Waarom?          
Ongelukkig einde          
Waarom?          
Jouw voorkeur               
Waarom?          

 

Gemaakt doorJos Krijnen



BoekMoeyaert, Bart, Het is de liefde die we niet begrijpen
NummerOpdracht N3/2
Niveau3
Studielast2,5 slu
Werkvormtweetal
Focusbetekenis
Je leert

reflecteren op de betekenis van het verhaal

Opdracht
Op www.leesmij.nu staan filmpjes over boeken die door middelbare scholieren worden gelezen. Ook over Het is de liefde die we niet begrijpen is een filmpje gemaakt.
Ga naar de site, zoek in de boekenkast Het is de liefde die we niet begrijpen en bekijk het filmpje.

A

  1. Welke elementen uit het boek zie je terug in het filmpje?
  2. Beschrijf de sfeer van het filmpje en geef aan hoe die sfeer wordt gecreëerd. Let hierbij op het beeld, maar ook op het geluid.
  3. Vinden jullie dat de sfeer van het filmpje ook aanwezig is in het boek? Licht je antwoord toe met voorbeelden.
  4. Geeft het filmpje de essentie van het boek weer? Licht je antwoord toe met drie voorbeelden.
B
Stel je krijgt de opdracht een filmpje te maken.
  1. Zoek vijf afbeeldingen die jullie in het filmpje zouden verwerken.
  2. Zoek twee muziekfragmenten die jullie in het filmpje zouden verwerken.
  3. Bedenk twee zinnen die jullie in het filmpje verwerken, een zin die je in het begin van het filmpje gebruikt en een zin waar je het filmpje mee afsluit.
  4. Schrijf een korte toelichting bij alle keuzes die jullie gemaakt hebben.
Gemaakt doorJos Krijnen



BoekMoeyaert, Bart, Het is de liefde die we niet begrijpen
NummerOpdracht N3 | 3
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusopen plekken
Je leert

reflecteren op de werking van open plekken.

Opdracht

In Het is de liefde die we niet begrijpen is niet alles op het eerste gezicht duidelijk. In het eerste verhaal bijvoorbeeld is onduidelijk waarom er spanning in het gezin heerst.

  1. Noteer vijftien open plekken (zie: (Literaire) theorie), vijf uit elk van de drie verhalen.
  2. Noteer achter elke open plek of deze wel of niet wordt ingevuld. 
  3. Noteer eveneens achter elke open plek of deze het begin vormt van een korte of lange spanningsboog.
  4. Welke open plek is het begin van de langste spanningsboog?
  5. Vind je dit ook de belangrijkste open plek? Licht je antwoord toe.
  6. Waarom zou Bart Moeyaert zo veel open plekken in het verhaal hebben verwerkt? Wat is het effect van deze open plekken op jou als lezer?
  7. Wat vind jij ervan dat er zo veel open plekken in dit verhaal zitten? Licht je antwoord toe.
(Literaire)theorie

Open plekken Veel verhalen en films worden spannend doordat er vragen worden opgeworpen, die niet meteen beantwoord worden. Zo'n vraag wordt in de literatuurwetenschap een open plek genoemd. De afstand tussen de open plek (de vraag) en de invulling ervan (het antwoord) noem je een spanningsboog. Als een vraag al vrij snel wordt beantwoord, is er sprake van een korte spanningsboog; als het heel lang duurt voordat de vraag wordt beantwoord, is er sprake van een lange spanningsboog.

Gesplitst_opdr32

Gemaakt doorJos Krijnen




Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Opdrachten

BoekMoeyaert, Bart, Het is de liefde die we niet begrijpen
NummerOpdracht N3+ | 1
Niveau3+
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusstijl
Je leert

reflecteren op de werking van stijl.

Opdracht

Van Bart Moeyaert wordt wel gezegd dat hij geheimzinnig schrijft, geen woord te veel gebruikt en veel aan de verbeelding van de lezer overlaat. De schrijfstijl van Moeyaert kan dus 'suggestief' worden genoemd en om als lezer de gebeurtenissen te snappen moet je veel tussen de regels door lezen.

  1. Noteer uit ieder verhaal vijf duidelijke voorbeelden van die suggestieve schrijfstijl.
  2. Leg uit wat het effect op jou als lezer is van de manier van schrijven van Moeyaert. 
  3. Noteer drie titels van andere boeken (of films) die een suggestieve stijl hebben.
  4. Reageer op de volgende stelling: 'Een boek wordt voor mij leuker/minder leuk als er veel wordt gesuggereerd in plaats van uitgelegd.' Gebruik ongeveer 200 woorden en verwerk enkele voorbeelden uit het boek in je uitwerking.
Gemaakt doorJos Krijnen



BoekMoeyaert, Bart, Het is de liefde die we niet begrijpen
NummerOpdracht N3+ | 2
Niveau3+
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusmening
Je leert

je mening over een boek verwoorden en beargumenteren.

Opdracht
Op zijn website vertelt Moeyaert dat er mensen zijn die Het is de liefde die we niet begrijpen een 'donker' boek vinden. Daarmee bedoelen ze: somber, duister. Zelf vindt de schrijver dat dat absoluut niet het geval is. Hij zegt dat hij een boek over het leven heeft willen schrijven, waarin het soms tegenzit, maar waarin volgens hem ook ruimte is voor feest.
Schrijf een betoog van minimaal 300 woorden waarin je beargumenteert of Het is de liefde die we niet begrijpen een 'donker' boek is of een boek over 'het leven'. Gebruik voorbeelden uit het boek om je argumenten te ondersteunen.
Gemaakt doorJos Krijnen



BoekMoeyaert, Bart, Het is de liefde die we niet begrijpen
NummerOpdracht N3+ | 3
Niveau3+
Studielast2,5 slu
Werkvormindividueel
Focusthematiek
Je leert

reflecteren op de thematiek van de auteur.

Opdracht

Naast proza schrijft Moeyaert ook poëzie. Vaak gaat die, net als veel van zijn romans, over de wereld van jongeren.

  1. Bestudeer bron 1, 2 en 3. Noteer bij elk gedicht of je wel of niet overeenkomsten ziet met Het is de liefde die we niet begrijpen. Als je wel een overeenkomst ziet, licht je je antwoord toe.
  2. Welke thema's komen zowel voor in Het is de liefde die we niet begrijpen als in een of meerdere gedichten?
  3. Bestudeer nu bron 4. Wat is volgens deze bron de thematiek van het oeuvre van Bart Moeyaert?
  4. Vind je dat deze thematiek ook een rol speelt in Het is de liefde die we niet begrijpen? Of wijkt het boek in belangrijke mate af van de rest van het oeuvre van Moeyaert? Licht je antwoord toe. 
  5. Veel auteurs, zoals Moeyaert, schrijven vaak over dezelfde thema's en onderwerpen. Probeer enkele redenen te bedenken waarom auteurs dat zouden doen.
Bronnen
  1. www.poezie-leestafel.info
  2. nl.wikipedia.org
Gemaakt doorJos Krijnen




Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het is de liefde die we niet begrijpen - Moeyaert, BartNiveau 3+

Het is de liefde die we niet begrijpen

Auteur:Moeyaert, Bart
Jaar uitgave:1999
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:95
Genre:familieroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:gezin, homoseksualiteit (mnl), liefde
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als luisterboek.

Bekroond met een Boekenleeuw.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 11 oktober 2017.

 

Introductie

Bart Moeyaert is een Vlaamse schrijver die erg productief is. Zijn eerste boek, Duet met valse noten, verscheen toen hij achttien jaar was en is gebaseerd op het dagboek dat hij bijhield als jongen. Moeyaert schrijft poëzie en proza voor zowel kinderen en jongeren als volwassenen. Inmiddels heeft hij meer dan 30 titels op zijn naam staan. Kenmerkend voor zijn werk is de sobere, beklemmende sfeer. Vaak schrijft hij over moeilijke onderwerpen. Hij brengt die onderwerpen echter niet beladen of zwaar en problemen verdoezelt hij niet. 'Zo neem ik mijn lezers serieus', zegt Moeyaert.

Inhoud

Het is de liefde die we niet begrijpen bestaat uit drie verhalen die samen een roman vormen. Ze geven weer hoe het de familie van de ik-persoon vergaat als de moeder weer eens op vrijersvoeten is. 'Heel gelukkig zijn we hier nog niet geworden, maar het kan erger', zegt de hoofdpersoon. Het eerste verhaal, Het einde van Bordzek verteld door mijzelf die erbij was, beschrijft hoe de spanning tussen de gezinsleden hoog oploopt. Tijdens een autoritje met het gezin en Bordzek, de nieuwe en zoveelste vriend van de moeder, komen de spanningen tot uitbarsting en is duidelijk dat er iets goed mis is in de onderlinge relaties. De komst van Bootsman, het tweede verhaal, gaat over een oude man die zijn intrek neemt bij de familie na het overlijden van oma. Deze man, Skip de Bootsman, is een 'cadeautje' van oma. De ik-figuur wacht ongeduldig op zijn komst in de verwachting dat hij vreugde in het gezin kan brengen. In Wat doen ze daar in Charlestown?, het derde verhaal, vertelt de ik-persoon over haar broer Axel. Hij is onlangs vertrokken en ze verlangt erg naar hem.

Moeilijkheid

Dit boek is een goede schakel tussen jeugdliteratuur en literatuur voor volwassenen. N3-lezers zullen vooral moeite hebben met de impliciete stijl en het onbetrouwbare ik-perspectief, maar worden uitgedaagd door de spanningen in een ontwricht gezin en de impact die dat heeft op een tienermeisje. Lezers kunnen de roman zien als een puzzel: zij moeten actief verbanden leggen tussen de drie onsamenhangende verhalen en erachter zien te komen wat de beweegredenen van de karakters zijn. Daarnaast stemt het verhaal tot nadenken over thema's die volwassenen bezighouden. N3-lezers zullen zich richten op de onderwerpen die de ik-figuur bezighouden, als de zoektocht naar liefde en eenzaamheid. Gemotiveerde N3+-lezers zullen ook de implicietere thema's als misbruik en homoseksualiteit opmerken.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid Het boek telt slechts 95 pagina's, maar is ondanks deze geringe omvang een grote uitdaging voor N3-lezers. Omdat de inhoud erg impliciet is weergegeven, wordt de lezer flink aan het werk gezet. Dit vinden N3+-lezers ook interessant.
  Interesses Alhoewel de onderwerpen in het verhaal voor N3-lezers interessant zijn - een meisje van dezelfde leeftijd, die worstelt met haar plaats in het gezin, het gebrek aan aandacht, liefde en geluk - is dit verhaal een uitdaging voor een N3-lezer. Het verhaal bestaat voornamelijk uit de gedachten van de ik-figuur die reflecteert op haar plaats in een ontwricht gezin. Er zijn weinig spannende gebeurtenissen. Alleen N3+-lezers zullen impliciet aangekaarte onderwerpen als homoseksualiteit en seksueel misbruik herkennen en begrijpen.
  Algemene kennis Er is geen speciale kennis vereist. Inlevingsvermogen en het besef dat er gezinnen zijn waar het leven niet op rolletjes loopt, helpt bij het begrijpen van dit verhaal. 
  Specifieke culturele en literaire kennis Het boek bestaat uit drie verhalen. In die verhalen komen dezelfde personages terug. De lezer moet zelf verbanden leggen tussen de drie verhalen. Voor een N3-lezer kan dat nog een hele uitdaging zijn. N3-lezers met een goed begrip van de effecten van vertelperspectief en de betrouwbaarheid daarvan, zullen ook minder verward raken door het boek.

Vertrouwdheid met literaire stijl 

Vocabulaire Moeyaert gebruikt weinig moeilijke woorden. Geen probleem te verwachten.
  Zinsconstructies De zinsbouw is eenvoudig en de zinnen zijn voornamelijk kort. De dialogen zijn kort en steeds wordt duidelijk gemaakt wie aan het woord is. 
  Stijl

Moeyaert schrijft geen woord te veel, zodat veel onduidelijk is op het eerste gezicht. Voor N3-lezers kan dat een hele uitdaging zijn. Gedachten worden afgewisseld met handelingen en er wordt behoorlijk wat beeldspraak gebruikt. Voor N3+-lezers is de meerduidigheid in het verhaal juist interessant.

Vertrouwdheid met literaire procédés 

Actie Er komt weinig actie voor in het boek. De spanning wordt opgeroepen door de psychologie van de personages. De N3- en N3+-lezers zullen door de psychologische spanning gemotiveerd zijn om door te lezen en zoeken naar antwoorden op vragen als: wat is er aan de hand, wie zijn deze mensen, wat beweegt hen, hoe loopt dit af?
  Chronologie   Het verhaal verloopt chronologisch en Moeyaert gebruikt tijdsprongen. Deze leveren, net zoals de flashbacks, nauwelijks problemen op. Af en toe is er ook een vooruitwijzing. Lezers op N3+ zullen (achteraf) de vooruitwijzingen opmerken.
  Verhaallijn(en) Er is niet echt sprake van een duidelijke verhaallijn. De ik-figuur doet verslag van voorvallen die ze vanuit haar herinnering vertelt. De minder ervaren N3-lezer zal hiermee kunnen worstelen.
   Perspectief Er is sprake van een duidelijk ik-perspectief. Geen problemen dus op het eerste gezicht. De vraag is echter in hoeverre de waarnemingen, gevoelens en gedachten van de jonge ik-verteller betrouwbaar zijn. Lastig is ook dat ze soms (te) volwassen gedachten heeft en dan weer heel kinderlijke. Dit contrast hangt samen met de thematiek van het boek en is voor N3-lezers en verder een mooie puzzel.
  Betekenis

Het boek kent vele betekenissen, die zich echter niet snel prijsgeven. Er broeit van alles. Verstoorde familierelaties, eenzaamheid, volwassen worden, goede en foute liefde, misbruik, de grote mensenwereld zijn zomaar wat zaken die in dit boek aan bod komen.
Mede dankzij de impliciete stijl, kan een N3+-lezer genieten van deze talloze thema's die niet alleen jongeren, maar ook jongvolwassenen en volwassenen bezighouden. N3-lezers richten zich in eerste instantie op ideeën van de ik-figuur, die zich meer bezighoudt met een instabiele gezinssituatie en het missen van haar broer.

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters

Over de personages wordt weinig verteld. Dat maakt het voor de lezer lastig zich een beeld van hen te vormen. Ook het onbetrouwbare ik-perspectief, de impliciete en kale stijl, maken het lastig om inzicht te krijgen in de verschillende karakters, die soms ook nog vreemde namen hebben (Brodzek, Mortimer). Het geslacht, de leeftijd en achtergrond van karakters worden niet expliciet genoemd. Juist deze subtiliteit maakt het verhaal uitdagend voor gemotiveerde N3-lezers en geschikt voor N3+-lezers.

  Aantal karakters Het aantal personages is geen enkel probleem.
  Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters

Omdat het verhaal zo kort is, maken de karakters geen duidelijke ontwikkeling door. Interessanter voor N3- en N3+-lezers is de verhouding tussen de moeder en Axel en de reden van zijn vertrek. Oplettende lezers zullen ontdekken dat Axel misbruikt is door Brodzek en homoseksueel is. Axels verhouding met Mortimer blijft erg op de achtergrond en dat vinden N3-lezers lastig. Lezers van niveau 3 reflecteren ook op de impact van deze gebeurtenissen op de ik-figuur. Voor N3-lezers is het een uitdaging om tussen de regels door te lezen om de verhoudingen te kunnen interpreteren.

  

Geschreven door:

Jos Krijnen/Frits Dijkstra