Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Over de auteur

Anna van Praag (1967) is schrijfster, wereldreizigster en journaliste. Ze schrijft naast kinder- en Young Adult-boeken ook voor kranten en tijdschriften, zoals de LINDA.
Van Praag beschrijft in haar boeken verre landen waar ze zelf is geweest en baseerde Een heel bijzonder meisje op haar eigen jeugd; Anna groeide zelf deels op in een sekte.

Inhoud

Als Alicia nét elf jaar is sluiten haar ouders zich aan bij 'Casa Nostra', een sekte met veel excentrieke volgelingen. In Een heel bijzonder meisje vertelt Alicia over de intense zomervakanties van de commune op een Italiaans eiland. Over de mensen, de wilde feesten, de therapeutische sessies én over haar gevoelens en ervaringen. De leidster van de sekte, Sofia, is een charismatische goeroe en net als alle andere volgelingen valt Alicia als een blok voor Sofia, die haar 'een heel bijzonder meisje' noemt. Samen met haar moeder, vader, zusje en broertje leeft Alicia in de peperdure vakanties een apart en vrij leven, heel anders dan haar 'normale', saaie leven in Nederland. Alicia’s vader wordt zelfs toegelaten tot Sofia’s 'staff'. Maar als hij betrokken raakt bij een zorgwekkende zaak, gebeurt er iets wat alles verandert. 

Leesaanwijzingen

Een heel bijzonder meisje is niet moeilijk geschreven. Daarnaast is het boek met 141 pagina’s niet dik en zijn de hoofdstukken kort.
Je maakt kennis met de aparte wereld van een sekte, een origineel gegeven waar je wellicht nooit eerder over las. Als dit jou aanspreekt, is het boek zeker een aanrader.
In gedachten schrijft Alicia een lange afscheidsbrief die de vorm aanneemt van een droomachtige stroom van herinneringen. Het kan zijn dat je moet wennen aan deze vorm. Waar je op moet letten is dat Alicia zich in de brief richt tot de sekteleider Sofia en haar ook aanspreekt. 

Om over na te denken

Hoe zou het zijn om op te groeien in een sekte? Kun je de mensen vertrouwen aan wie je je overgeeft?
Hoeveel vrijheid kun je als kind aan? Weten je ouders altijd wat het beste voor je is?

Waardering

'De dingen die gebeuren bij de sekte zijn best heftig, maar Alicia reageert er heel rustig op, alsof ze nog niet begrijpt wat deze sekte allemaal doet. Seks, drugs, misbruik en ruige feesten, het gebeurt er allemaal. Ik vond het heel interessant wat voor impact zoiets heeft op een jong meisje en hoe iedereen erop reageert. Dit boek hield me in zijn greep en uiteindelijk kon ik het gewoon niet loslaten.'
Joost, op: nerdygeekyfanboy.com

'Ik heb nooit eerder een boek gelezen over een sekte. Hier wordt in Nederland sowieso weinig over gesproken. Daarom is het ook zo bijzonder dat je in dit boek leest hoe het er in een sekte aan toe kan gaan, denk aan seks, drugs en misbruik. Het boek bevat maar 141 pagina's, waardoor je het boek binnen een dag uit hebt. Het onderwerp is interessant dus het had wat mij betreft nog meer de diepte in gaan. Toch vind ik Een heel bijzonder meisje een heel bijzonder boek.'
Anouk, op: chicklit.nl

'Toen ik dit boek begon te lezen begreep ik er niet veel van en eerlijk gezegd, nu nog steeds niet helemaal. Wel zat ik hélemaal in het verhaal. Het boek liet mij niet los en andersom was het hetzelfde. Het gaat eigenlijk over een soort sekte: Casa Nostra. Ik raad het boek sterk aan, alleen kan ik hier dus niet echt een goede reden voor geven. Je moet het zelf maar lezen ;) Als ik Anna van Praag een keer ontmoet kan ik haar om uitleg vragen en ook vragen hoe het is om dit mee te maken, want Anna heeft dit verhaal (voor een groot deel) echt meegemaakt.'
Mila (12 jaar; ambassadeur Jonge Jury 2017), op: jongejuryleesblogs.nl

Meer weten?

annavanpraag.nl | website van de schrijfster
issuu.com | leesfragment

Geschreven door:

Sara Janssen

Suggesties


Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Opdrachten

BoekPraag, Anna van, Een heel bijzonder meisje
NummerN1/1
Niveau1
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

reflecteren op de relaties tussen personages.

Opdracht

In Een heel bijzonder meisje komen veel personages voor. Je gaat kijken wie voor Alicia het belangrijkst zijn. Vervolgens breng je de personages en de relaties in kaart door het maken van een schema. Zo’n schema noem je een sociogram.

A

Alicia heeft vriendinnen op school in Nederland en vrienden binnen Casa Nostra. Wat is volgens jou het grootste verschil tussen deze vriendschappen? Leg je antwoord uit. (80 woorden)

B

Je gaat een sociogram maken. Bekijk het model onder Downloads; daarin wordt uitgelegd wat een sociogram is. Als je de relaties in kaart hebt gebracht, ga je nadenken over wat de personen voor Alicia betekenen. 

  1. Noteer Alicia’s naam in het midden van een A3-papier.
  2. Schrijf onder haar naam een paar eigenschappen van Alicia, zoals: dromerig, koppig etc.
  3. Noteer nu de namen van de belangrijkste personages voor Alicia op het papier. Je doet dit niet willekeurig, je geeft de relaties tussen de personages aan met lijnen.
  4. Bedenk bij elke lijn een woord dat kenmerkend is voor de relatie. Denk aan: kracht, liefde, zorg etc. Schrijf dit woord groot of klein op de lijn.

C

Bekijk je sociogram nog eens goed. Welke verbindingen vallen het meest op? Licht je antwoord toe (100 woorden). 

Gemaakt doorSara Janssen
Downloads



BoekPraag, Anna van, Een heel bijzonder meisje
NummerN1/2
Niveau1
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focustitel
Je leert

reflecteren op de betekenis van de titel.

Opdracht

De titel is vaak een hele korte samenvatting van een boek. Ook kun je een titel nogal eens op meer dan één manier opvatten, bijvoorbeeld letterlijk of figuurlijk.

A

De titel van dit boek is: Een heel bijzonder meisje. Ben jij zelf wel eens een bijzonder kind genoemd? Leg uit.

B

De titel van een boek roept verwachtingen op bij een lezer.

  1. Geef kort aan uit wat jouw verwachtingen bij de titel Een heel bijzonder meisje waren.
  2. Zijn je verwachtingen uitgekomen? Leg uit.

C

  1. Geef twee mogelijke titelverklaringen van Een heel bijzonder meisje.
  2. Zijn deze verklaringen letterlijk of figuurlijk? Leg je antwoord uit.
  3. Sluit één van de verklaringen aan bij jouw verwachtingen (vraag B1)?

D

  1. Bedenk een nieuwe titel voor Een heel bijzonder meisje en voeg een passend fragment uit het boek toe. Hieronder een paar suggesties om je op weg te helpen:
    * Slechte ouders
    * Dubbelleven
    * Sekte gekte
    * Alicia’s wereld
  2. Licht jouw keuze toe (75 woorden).

E

Welke titel vind je beter: Een heel bijzonder meisje of .... (jouw nieuwe titel)? Waarom? 

Gemaakt doorSara Janssen




Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Opdrachten

BoekPraag, Anna van, Een heel bijzonder meisje
NummerN2/1
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusrelaties
Je leert

reflecteren op relaties tussen personages.

Opdracht

'Hoe kan ik niet bij jou zijn?' vraagt Alicia aan Sofia in haar brief. Liefde en relaties spelen in Een heel bijzonder meisje een belangrijke rol. Wat liefde is en hoe die zich uit, kan per cultuur verschillen. Liefde bestaat in verschillende vormen en heeft meerdere betekenissen. Zo is er de romantische liefde, de liefde tussen vrienden of de liefde tussen een ouder en een kind. De oude Grieken kenden wel zes woorden voor liefde, waaronder de 'speelse liefde'!
In deze opdracht ga je onderzoeken welke vormen van liefde Anna van Praag in Een heel bijzonder meisje beschrijft. Lees de opdracht eerst helemaal door en begin dan bij A.

A

Welke vormen van liefde ken jij? Welke vorm van liefde is nu vooral aanwezig in jouw leven?

B

Noteer in de eerste kolom de namen van de personen voor wie Alicia een vorm van liefde voelt. Schrijf in de tweede kolom op hoe die liefde zich manifesteert, met andere woorden: is de liefde wederzijds, ontwikkelt de liefde zich, maakt de liefde blind etc. Werk met steekwoorden en korte omschrijvingen.

Alicia houdt van X (personage)                                                                                             Vorm van liefde 
schoolvriendin Isa  Vriendschappelijke liefde. De vriendschap verandert > verschil in levensstijl. Isa gaat met Luca > volgens Alicia hypocriet. 
Luca   
   
   
   
   
   

Noteer nu in de eerste kolom de namen van mensen die een vorm van liefde voor Alicia voelen. Ga net zo te werk als bij B. 

X (personage) houdt van Alicia  Vorm van liefde                                                           
moeder Lydia   
   
   
   
   
 

D

  1. Welke vormen van liefde kon je het makkelijkst omschrijven en welke vormen vond je moeilijk te benoemen? Hoe komt dat denk je?
  2. Bekijk beide door jou ingevulde schema’s nog eens goed en vergelijk ze met elkaar. Wat valt je op?
Gemaakt doorSara Janssen



BoekPraag, Anna van, Een heel bijzonder meisje
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 à 3 slu
Werkvormindividueel
Focuskwesties
Je leert

te reflecteren op een belangrijke kwestie in het boek.

Opdracht

A

  1. Had je voordat je Een heel bijzonder meisje las weleens gehoord van sektes of communes? Leg uit.
  2. Heeft het woord sekte een bepaalde betekenis voor jou? Zo ja: welke?
  3. Lees het artikel op nrc.nl (bron 1) over de Noorse broeders globaal door. Noteer minstens één opvallend feit dat je hier bent tegengekomen.
  4. Lees nu de pagina 'Sekte' op wikipedia.nl (bron 2) globaal door en ga naar het kopje: kenmerken in plaats van definitie. Wat valt je op aan deze kenmerken?

 B

  1. Wat is Casa Nostra volgens jou voor een sekte? Heeft Casa Nostra wel of niet een duidelijke ideologie? Leg je antwoord uit.
  2. a. Schrijf drie à vier regels van de gemeenschap Casa Nostra op. Noteer bovenaan de belangrijkste regel van de sekte, daaronder de één na belangrijkste regel etc.
    b. Wat vind jij van deze regels?
    c. Zou jij je aan deze regels kunnen houden?  
  3. Voldoet Casa Nostra aan de kenmerken van Wikipedia (vraag A4)? Noem twee kenmerken waar de sekte wel en twee waar zij niet aan voldoet.

In Casa Nostra leidt Sofia zogenaamde 'healings', het verwerken van trauma’s, in de kring.

  1. Hoe vond je het om te lezen over deze sessies?
  2. Kun je een sessie noemen die je goed vond en een voorbeeld van een sessie die je niet goed vond? Schrijf het zo op: 
sessies Casa Nostra  wel of niet nuttig/goed  uitleg                      
     
     

D

Voor de vragen onder A t/m C heb je bronnen bestudeerd, informatie uit het boek geordend én je mening gegeven over de regels en gebruiken van sekten / Casa Nostra. Maak ten slotte opdracht 1 òf 2. 

  1. Wat vind je nu van de keuze van de ouders van Alicia om met het gehele gezin toe te treden tot de gemeenschap Casa Nostra met haar bijkomende regels en gebruiken? Neem in je antwoord op wat jij denkt dat de ouders van Alicia daar zoeken: wat drijft hen?
    Als je het (te) lastig vindt om deze vraag te beantwoorden, maak dan vraag 2.
  2. Alicia viert met de Youth Club van Casa Nostra oudejaarsavond in New York (hoofdstuk 11). Als zij de groep net na twaalf uur kwijtraakt, stapt zij in een taxi. Wat zegt de taxichauffeur tegen Alicia en wat vind jij van zijn opmerkingen? Ben je het met de chauffeur eens of oneens? Beargumenteer je antwoord.
Bronnen
  1. nrc.nl | over toezicht op sektes
  2. Wikipedia | pagina over sektes
Gemaakt doorSara Janssen




Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Opdrachten

BoekPraag, Anna van, Een heel bijzonder meisje
NummerN3/1
Niveau3
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusintertekstualiteit
Je leert

nadenken over de betekenis van een literair motief (intertekstualiteit).

Opdracht

Aan het begin van hoofdstuk 4 (p. 27) schrijft Alicia: 'Hoe vertel ik alles wat er gebeurt straks aan mijn vriendinnen thuis? Het is zoveel. En het gaat zo snel. Het lijkt wel een boek: Alice in Wonderland.'

A

Misschien ben je weleens voorgelezen uit Alice in Wonderland (Alice’s Adventures in Wonderland, 1865) of heb je het zelf gelezen? Wellicht heb je de film Alice in Wonderland (2010) gezien?
Als je het verhaal kent, geef dan eens in een paar woorden aan wat er gebeurt in Alice in Wonderland. Wat vind je van het verhaal? Ken je het niet, ga dan naar B.

B

Alicia vergelijkt haar eigen belevenissen met die van Alice in Alice in Wonderland. Welke overeenkomst valt je meteen op? Leg je antwoord kort uit.

C

De schrijfster Anna van Praag laat haar hoofdpersoon denken aan Alice in Wonderland. 
Ga naar bron 1. Op deze Wikipediapagina kun je van elk hoofdstuk van de klassieker een korte beschrijving lezen. Bestudeer deze beschrijvingen.

  1. Kies nu minimaal drie fragmenten uit de beschrijvingen die je doen denken aan Een heel bijzonder meisje. Vul het schema onder C aan; één voorbeeld is al ingevuld.
  2. Waarom denk je dat Anna van Praag haar Alicia laat denken aan Alice in Wonderland? Leg uit in één zin.
Gebeurtenis Alice in Wonderland  Gebeurtenis Een heel bijzonder meisje  Overeenkomst/gelijkenis 
Alice stapt in een andere wereld (via rabbit hole)  Alicia stapt in een andere wereld: sekte  Beiden verlaten de 'normale' wereld en betreden een wereld die avontuurlijk is. 
     
     
     
 

D

De in de jaren '60 en '70 van de vorige eeuw bekende rockband Jefferson Airplane bracht in 1967 het album Surrealistic Pillow uit, met daarop het nummer White Rabbit. Beluister het nummer (bron 2). In de bronnen (bron 3) vind je ook een link naar de songtekst van het nummer.

  1. Bij C heb je gekeken naar gelijkenissen en overeenkomsten tussen Een heel bijzonder meisje en Alice in Wonderland. Welke vorm van intertekst (zie onder Literaire theorie) herken je in Een heel bijzonder meisje, als je de link legt met White Rabbit?

E

Kijk op p. 141 naar de verantwoording van de songteksten.

  1. Kies nog één nummer uit en luister het op YouTube of Spotify.
  2. Noteer de titel van het lied en de artiest.
  3. Wat valt je in dit lied op aan vergelijkingen/intertekst?
  4. Is er een verschil of overeenkomst met het nummer White Rabbit?

F

Wat voegt het kennen van deze teksten naar jouw idee toe aan het begrijpen van het verhaal? Kies een van onderstaande uitspraken en licht je keus toe:

  1. Het voegt veel toe: als je de liedjes kent, kun je je beter inleven in de sfeer van het boek.
  2. Het voegt veel toe: ik vind het leuk om te ontdekken dat teksten iets met andere (lied-)teksten te maken kunnen hebben.
  3. Het voegt veel toe: je zou de liedjes kunnen zien als een soundtrack van het boek.
  4. Het voegt in enige mate wat toe: als je de liedjes nog niet kende, heb je wel weer wat nieuws ontdekt en geleerd.
  5. Het voegt niets toe: een verhaal moet gewoon goed in elkaar zitten, zonder andere verhalen of liedjes.
  6. Het voegt niets toe: ik lees eroverheen en ga niet iets opzoeken.
  7. Het voegt niets toe: ik vind het onzin dat je kennis zou moeten hebben van andere teksten om een verhaal te begrijpen!
  8. Eigen uitspraak: het voegt veel/in enige mate/niets toe, omdat .... 
(Literaire)theorie

Intertekstualiteit is het verschijnsel dat literaire teksten echo's bevatten van andere (literaire) teksten. Wij lezen en schrijven in een 'intertekst', in een culturele, maatschappelijke en literaire traditie die in teksten is vastgelegd. Eenvoudig gesteld gaat het om de invloed die uitgaat van vroegere teksten en op welke manier daar creatief mee wordt omgegaan. 
(Bron: wikipedia.nl)

Bronnen
  1. Wikipedia | over Alice in Wonderland
  2. YouTube | het nummer White Rabbit
  3. songteksten.nl | tekst White Rabbit
Gemaakt doorSara Janssen



BoekPraag, Anna van, Een heel bijzonder meisje
NummerN3/2
Niveau3
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusoordeel
Je leert

je mening over het boek verwoorden.

Opdracht

A

Lees je vaak recensies van boeken? Waarom wel/ niet?

Een heel bijzonder meisje kreeg wisselende kritieken. Voor deze opdracht ga je je verdiepen in twee recensies en ga je op zoek naar verschillen en overeenkomsten. Uiteindelijk schrijf je zelf een beoordeling over het boek én over de recensies.

Lees de twee recensies (bron 1 en 2) en schrijf op wat je opvalt. Gebruik hiervoor het schema. Denk aan: beoordelingswoorden, toon (woordkeuze), voorbeelden, oordeel etc. 

Wat opvalt in de recensie van Peeters                                                        Wat opvalt in de recensie van Maliepaard 
Voorbeeld: 'De stijl van Van Praag is fragmentarisch'  Voorbeeld: Van Praag schrijft 'genuanceerd en met groot inlevingsvermogen' 
   
   
   
   
   
 

C

  1. Welk (beoordelings)woord of welke zinsnede in het schema spreekt jou het meest aan en waarom?
  2. a. Met welke punten (uitspraken) ben je het eens?
    b. Met welke punten ben je het oneens?
    c. Welke punten ontbreken volgens jou?

Je gaat nu zelf een beoordeling schrijven over Een heel bijzonder meisje. Maar jouw recensie gaat óók over de recensies van Peeters en Maliepaard en de vraag of zij jouw mening over het boek hebben veranderd.
Ga als volgt te werk:

Schrijf een recensie van ongeveer 400 woorden waarin je een oordeel geeft over de recensies van Peeters en van Maliepaard én jouw eigen oordeel over de stijl van Van Praag. Je beargumenteert je standpunt zorgvuldig en verwerkt in ieder geval de volgende elementen: een samenvatting van de overeenkomsten en verschillen tussen de recensies, een onderbelicht punt, een nieuw punt van inzicht, jouw persoonlijke leeservaring, jouw voorkeur voor één recensie en je conclusie.

Bronnen
  1. Recensie van Jürgen Peeters op tzum.info
  2. Recensie van Bas Maliepaard op basmaliepaard.nl
Gemaakt doorSara Janssen




Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Een heel bijzonder meisje - Praag, Anna vanNiveau 2

Een heel bijzonder meisje

Auteur:Praag, Anna van
Jaar uitgave:2015
Uitgeverij:Lemniscaat
Plaats:Rotterdam
Aantal pagina's:141
Genre:autobiografisch proza, briefroman, psychologische roman, Young Adult
Tags:familie, geloof, opvoeding, relaties, seksualiteit, verliefdheid, puberteit, sekten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook op Daisy-rom.
Leestip Jonge Jury 2015-2016.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 21 augustus 2017.

 

Introductie

Anna van Praag is schrijfster, wereldreizigster en journaliste. Ze studeerde Spaans in Amsterdam en werkte bij diverse theatergezelschappen en filmfestivals. Voor 'Het verhalenkasteel' gaf ze jarenlang trainingen aan leerkrachten over voorlezen en verbeeldingskracht.
In 2003 debuteerde ze als kinderboekenschrijver. Anna van Praag heeft meer dan zeventien kinder- en jeugdboeken op haar naam staan. Voor Een heel bijzonder meisje schreef Van Praag nog een ander Young Adult-boek: Kom hier Rosa (2012).

Inhoud

Leeswaarschuwing: onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal. 
Als Alicia nét elf jaar is sluiten haar ouders zich met het hele gezin aan bij 'Casa Nostra', een sekte met veel excentrieke volgelingen. Een heel bijzonder meisje is het verhaal van Alicia die een dromerige, lange brief schrijft aan de leider van de sekte: Sofia. In de brief beschrijft Alicia de intense zomervakanties van de commune op een Italiaans eiland. Over de mensen, de wilde feesten, de therapeutische sessies én over haar gevoelens en ervaringen. De leidster van de commune, Sofia, is een charismatische goeroe en net als alle andere volgelingen valt Alicia als een blok voor Sofia, die haar 'een heel bijzonder meisje' noemt. Samen met haar moeder, vader, zusje en broertje leeft Alicia in de peperdure vakanties een apart en vrij leven, heel anders dan haar 'normale' en saaie leven in Nederland. Tijdens die vakanties 'helpt' sekteleider Sofia haar volgelingen door verlangens te bevredigen en trauma’s te verwerken. Alicia’s vader Simon wordt zelfs toegelaten tot Sofia’s 'staff'. Maar dan blijkt hij betrokken bij een zorgwekkende zaak: een actrice van een van zijn toneelgroepjes beschuldigt hem in een interview van mishandeling. Een krant kopt: 'Levensgevaarlijke spelletjes bij Casa Nostra'. Er ontstaat een strijd tussen Sofia en Simon en het gezin moet de gemeenschap per direct verlaten. Alicia heeft het gevoel dat haar wereld instort en kan het vertrek moeilijk accepteren. Ze blijft loyaal aan Sofia en haar vrienden van de sekte en verlangt hevig naar hen. Met veel tegenzin leeft zij haar 'gewone leven' en doet haar best om los te komen van de wereld van de sekte. Binnen het wat onevenwichtige en terneergeslagen gezin vindt iedereen op zijn of haar eigen manier een nieuwe uitlaatklep. Alicia’s moeder stelt uiteindelijk aan Alicia voor om Sofia een brief te schrijven en dat doet Alicia. 'En als ik je schrijf, is het nooit echt afgelopen.'

Moeilijkheid

Een heel bijzonder meisje is een eenvoudig geschreven boek dat heftige thema’s belicht. De stijl is niet lastig, de hoofdpersoon is een kind, maar de problematiek en de gebeurtenissen die het kind beschrijft, zijn soms zorgelijk. Er is dus een groot contrast tussen stijl en inhoud. De beschrijvingen zijn de ene keer pseudo-naïef en de andere keer expliciet en hard; dat kan wel eens shockerend zijn voor jonge lezers.  
De woordkeus en zinsbouw zijn niet moeilijk en de hoofdstukken kort. Een complicatie is nog wel de briefvorm van het boek: Alicia richt zich in haar brief tot Sofia en daardoor is het perspectief van de vertelling niet altijd helemaal duidelijk.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid Een heel bijzonder meisje is een 'lekker dun en makkelijk' boek. Het onderwerp is origineel en kan daardoor de niveaus 1, 2 én 3 aanspreken. De titel en de kaft zullen eerder meisjes aanspreken dan jongens; de belofte van het originele onderwerp kan ook jongens over de streep trekken. Meisjes zullen zich wel gemakkelijker met het vrouwelijke hoofdpersonage kunnen identificeren.
Dat het verhaal is gebaseerd op het persoonlijk leven van de schrijfster, kan de bereidheid voor alle niveaus verhogen.
  Interesses Het boek is uitermate geschikt voor nieuwsgierige lezers die van originele en sensationele verhalen houden. Ook lezers die belang stellen in menselijke (liefdes-)relaties, psychologie /sociologie en 'anders zijn', zullen geboeid zijn door dit boek.
  Algemene kennis Van Praag schrijft over een voor veel mensen onbekende wereld: de wereld van een sekte. In deze sekte bepaalt de leider, Sofia, de regels. Daarnaast leidt zij de (soms schokkende) therapiesessies en workshops in 'de kring'. Kennis over groeps- en gedragstherapie kan van belang zijn voor begrip van het verhaal. Enige voorkennis over communes, sektes of geheime genootschappen is een pre.
  Specifieke literaire en culturele kennis Van Praag verwerkte ook veel songteksten in het verhaal; op de laatste pagina van het boek is een verantwoording daarvan te vinden. Het kan wat toevoegen om deze liedjes (o.a. Fleetwood Mac: 'Songbird', Simon & Garfunkel, en 'Over the rainbow' uit The Wizard of Oz) te beluisteren, maar het is voor het begrijpen van het boek niet noodzakelijk. 

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire Het taalgebruik is voor lezers op N1 en N2 zeer toegankelijk. Seksuele handelingen, drugsgebruik en de therapeutische sessies worden de ene keer pseudo-naïef en de andere keer expliciet en hard beschreven. Dit kan storend zijn voor sommige leerlingen, maar hoeft geen struikelblok te zijn.
  Zinsconstructies Het boek bevat geen ingewikkelde zinsconstructies. 
  Stijl De stijl is over het algemeen eenvoudig en beschrijvend. Van Praag schrijft kinderlijk filosofisch met rake vergelijkingen en gedachtespinsels. Dat kan boeiend zijn voor N1/N2-lezers.
Een heel bijzonder meisje is een opsomming van herinneringen, gevoelens en belevenissen. De soms bizarre voorvallen volgen elkaar op in haast een ononderbroken woordenstroom. Deze combinatie - fragmentarisch én woordenstroom - kan lastig zijn voor N1-lezers.

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters Van Alicia leer je gevoelens en gedachten intensief kennen. De anderen neem je waar vanuit Alicia’s perspectief en optiek; zij blijven op de vlakte. Het is voor de N1/N2-lezer niet eenvoudig vast te stellen wat de rollen zijn van de andere personages en wat hen precies drijft.
  Aantal karakters  Naast de hoofdpersoon is er een kern van terugkerende karakters, waaronder familieleden, volgelingen en vrienden van de ik-figuur. Geen probleem.
  Ontwikkeling en verhouding tussen de karakters De lezer leert vooral Alicia goed kennen. Alicia verafgoodt leider Sofia, maar het is lastig te doorgronden wat haar relatie tot die Sofia is. Zelfs in het schrijven gaat de ontwikkeling van de verhouding met Sofia nog door. Het verhaal belicht ook een onverschrokken pubermeisje dat moeite heeft zich te verhouden tot haar ouders en op zoek is naar aandacht en erkenning, maar bovenal naar zichzelf.
Het is lastig om je als lezer in te leven in de ontwikkeling van de anderen, zoals de ouders van Alicia. De ongelukkige moeder en begeesterde vader zijn vooral met zichzelf bezig. De psychologische verdieping ontbreekt; zo blijft het bijvoorbeeld onduidelijk welke ontwikkeling haar moeder doormaakt. 

Vertrouwdheid met literaire procedés

Spanning De jonge Alicia leidt een dubbelleven en maakt in haar leven binnen de sekte veel heftige dingen mee. Alicia wordt binnen Casa Nostra volledig vrijgelaten en danst nachtenlang op feesten met seks, drank en drugs. In haar andere leven is zij een gewone puber en gaat zij naar een degelijke middelbare school. Vooral de N2-lezer zal deze belevenissen en het (contrast van het) dubbelleven spannend vinden.
Het verhaal is voor N1/N2 lezers ook spannend door de dreigende karakter van de sekte: je doet mee of je ligt eruit. De lezer wil graag weten wat er verder gaat gebeuren met Alicia en haar familie.
Het is wel de vraag of de afloop, een blik op het huidige, weer normale leven, zonder een heel duidelijk plot, bevredigend genoeg is voor de lezers op elk niveau.
  Chronologie De periode van het gezin bij de sekte wordt chronologisch verteld en bestrijkt ongeveer vijf jaar. Het verhaal begint op het moment dat Alicia en haar familie uit de sekte zijn gezet. Alicia is dan zestien jaar. Ze schrijft in gedachten een afscheidsbrief aan de leider van de sekte, Sofia. Achteraf verteld dus. Het verhaal is redelijk chronologisch, maar wel met sprongen in de tijd vooruit, en nogal fragmentarisch: ze beschrijft dromerige, losse scènes en herinneringen. Dat maakt het soms lastig de fragmenten te plaatsen. Ten slotte zijn er veel open plekken, wat voor N1/N2-lezers een probleem kan zijn.
  Verhaallijn(en) Eén hoofdlijn: achteraf beschreven herinneringen en vandaaruit sprongen voorwaarts in de tijd. Korte hoofdstukken onderverdeeld in drie delen.
  Perspectief Er is sprake van een ik-perspectief, waarbij een belevend-ik en een vertellend-ik elkaar afwisselen. De briefvorm van het boek kan hierbij wel voor extra verwarring zorgen. 
  Betekenis Als lezer maak je kennis met een bijzondere, excentrieke en besloten gemeenschap, waarbinnen eigen regels en wetten gelden. Een gemeenschap waarin de jonge Alicia vrij haar gang mag gaan. Dit is interessant voor de N1-, N2- en N3-lezers.
N1/N2-lezers kunnen zich wellicht makkelijk identificeren met de 'coming of age'-problematiek (eerste verliefdheid, strijd tegen ouders etc.) en gevoelens van de ik-figuur. Maar het kan zijn dat de ruimte waarin de ik-figuur zich ontwikkelt te ver af staat van de lezers, waardoor de lezers zich meer verbazen dan dat er sprake is van herkenning. N3-lezers zullen aan het denken gezet worden door het gegeven van een sekte: wat betekent aansluiting voor de zelfstandigheid van de volgelingen, en hoe gaat het als mensen zich weer losmaken; wat is de zin van publieke 'healings'; wat drijft mensen om zich als goeroe te profileren en hoe zit het met de macht van de leider.

Relevante bronnen voor docenten

  tzum.info | recensie Tzum

 

Geschreven door:

Sara Janssen