Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Over de auteur

Marita de Sterck werd geboren in Antwerpen. Ze studeerde talen, perswetenschappen en antropologie. Ze doceert literatuur en antropologie en geeft ook workshops verhalen schrijven aan jongeren.
Ze debuteerde met reisverhalen en heeft intussen een veertigtal titels gepubliceerd: prentenboeken, boekjes voor beginnende lezers, informatieve boeken over andere culturen, makkelijk-lezen-verhalen, jeugdromans en boeken over jeugdliteratuur.
Er loopt een lijn van de groeirituelen en de inwijdingsverhalen die ze als antropoloog bestudeert naar haar eigen jeugdromans. Een terugkerend thema in haar werk is hoe je kunt leren liefhebben zonder jezelf te verliezen. Ook de kracht van het vertellen en de ingewikkelde relaties tussen de generaties duiken vaak op.
Bron: queridokinderboeken.nl

Inhoud

Terwijl zijn ouders een weekje op vakantie zijn, organiseert Joppe met zijn vrienden een spectaculaire actie voor de grote vredesdemonstratie. Tussendoor zorgt hij voor zijn overgrootvader Tist, die verkouden is, en probeert hij werk te maken van Alya, vóór zijn vriend Tobias haar inpikt. Maar dan wordt Tist echt ziek. Algauw is Joppe met handen en voeten aan de norse oude man gebonden. Terwijl de stad davert onder het geweld van de demonstratie, reist Tist terug naar de Eerste Wereldoorlog, toen hij een jongen was. Oude angsten komen naar boven, gebeurtenissen zo aangrijpend dat er geen woorden voor zijn. Tist vertelt over zijn oorlogen, maar hij maakt zijn verhalen niet af. En Joppe wil nu echt te weten komen wat hij verzwijgt. Voor het te laat is. Tist zijn tijd raakt op. Maar ook Alya vraagt tijd. En er hangt weer oorlog in de lucht. Joppe ervaart aan den lijve dat noch de dood, noch de liefde zich laat dirigeren.
Bron: queridokinderboeken.nl

Leesaanwijzingen

Er zijn twee verhaallijnen met twee vertellers. Daar moet je misschien even aan wennen. Het kan lastig zijn om je te verplaatsen in het verhaal, omdat een deel van het verhaal zich in de Eerste Wereldoorlog afspeelt. Ten tweede kunnen sommige onderwerpen van het boek wat verder van je afstaan. Als boeken lezen voor jou een manier is om iets te leren en om aan het denken gezet te worden, dan zou je dit desondanks wel eens een heel mooi boek kunnen vinden, waar veel in te ontdekken valt.
 

Om over na te denken

Als je opa stervende is, ga jij hem dan dag en nacht verzorgen?
Hoe denk je dat jij reageert als je in oorlogstijd leeft, honger hebt en je vader jouw huisdier als maal op tafel zet?
Is het belangrijk om te weten wie je (biologische) vader is?
Vind je dat je met demonstraties iets kunt bereiken?

Waardering

'Met huid en haar vertelt eigenlijk twee verhalen naast elkaar: Joppe's verhaal over het sterfbed van Tist en Tists verhaal over zijn jeugd en de oorlog. Met tijdsprongen loodst Marita de Sterck je van het ene leven naar het andere, zonder dat de levens los van elkaar raken. Ze laat je voelen hoe sterk familiebanden kunnen zijn. Ze laat je zelfs voelen dat liefhebben pijn kan doen. Maar ze toont ook hoe onenigheid of een onuitgesproken verhaal tussen twee mensen in kan staan.'
Linda, op: leesfeest.nl

'Een geweldig boek. Het kan voor een Nederlandse lezer wat lastig zijn, omdat de Eerste Wereldoorlog een belangrijk deel van het decor vormt. Daarnaast is het boek erg Vlaams, er zijn vaak verwijzingen naar Vlaamse kinderliedjes, of er worden woorden gebruikt die in Nederland niet zo gangbaar zijn, maar die het boek wel iets extra’s geven. Dit is een boek voor gevorderde lezers en fijnproevers die van verhalen over "vroeger" houden.'
Anoniem, op: lezenisleuk.nl

'Ik vond dit boek niet geweldig, eerlijk gezegd. Ze wisselden te vaak van perspectief, zodat je je niet echt goed kon verdiepen in een bepaald persoon. En ik snap wel de clou van het verhaal, alleen het slaat gewoon nergens op. Het is gewoon een grote stamboom die je volgt tijdens Tists verhaal. Dan wordt die geboren, dan die, dan die, totdat er één iemand weet wie nou zijn vader was. Zo kan iedereen wel een boek schrijven. Dus dat vind ik wel een nadeel, dat het boek niet origineel was.'
Kippii, 3 vwo, op: scholieren.com

Meer weten?

bol.com | inkijkexemplaar
users.telenet.be | website van Marita de Sterck
leesplein.nl | informatie over leven en werk van Marita de Sterck
 

Geschreven door:

Vera Kampers

Suggesties


Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Opdrachten

BoekSterck, Marita de, Met huid en haar
NummerN2/1
Niveau2
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

reflecteren op de relaties tussen personages.

Opdracht
  1. Bestudeer de Literaire theorie en de bijlage 'Sociogram' (onder Downloads). Maak een personenschema/sociogram. Geef de hoofdpersonen een andere kleur dan de bijfiguren. Geef duidelijk de relaties tussen de personages aan en noteer uiterlijke en innerlijke kenmerken van alle personages.
  2. Beschrijf nu in woorden de familierelaties van Lex. Wie zijn zijn ouders? Wat is daar voor bijzonders mee aan de hand? Hoe kijken de familieleden daar tegenaan? Wat vind jij van deze wijze van reageren? Maak hiervan een noot bij het sociogram.
  3. Kijk nog eens goed naar het sociogram dat je hebt gemaakt. Vind je dat het voor de loop van het verhaal veel uitmaakt wie de vader van Lex is? Licht je antwoord toe.
(Literaire)theorie

'Personenschema', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 107-108.

Gemaakt doorVera Kampers
Downloads



BoekSterck, Marita de, Met huid en haar
NummerN2/2
Niveau2
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focusverhaallijnen
Je leert

reflecteren op de relatie tussen beide verhaallijnen.

Opdracht

In Met huid en haar is sprake van twee verhaallijnen: die van Tist en die van Joppe.

  1. Welke verhaallijn vond jij het interessantst toen je begon met lezen? Was dat aan het einde nog zo of ben je in de loop van het verhaal van mening veranderd? Licht je antwoord toe.
  2. Denk je dat Met huid en haar een beter of een slechter boek zou zijn geweest als Marita de Sterck een van beide verhaallijnen weggelaten zou hebben? Leg je antwoord uit.
  3. Marita de Sterck heeft met Met huid en haar in 2005 de Zilveren Zoen gewonnen. In het juryrapport staat dat 'het heden in deze roman verweven is met het verleden'. Ben je het eens met deze uitspraak? Licht je antwoord toe.
  4. Nu je dit boek hebt gelezen, ben je misschien ook een beetje gaan nadenken over je eigen leven en dat van je (voor)ouders. Denk je dat jouw leven ook verbonden is met het verleden van je (voor)ouders? Waarom (niet)?
Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Opdrachten

BoekSterck, Marita de, Met huid en haar
NummerN3/1
Niveau3
Studielast4 slu
Werkvormindividueel
Focushistorische context
Je leert

reflecteren op de werking van de historische context.

Opdracht
  1. Maak een tijdbalk waarin je de belangrijkste historische gebeurtenissen uit het verhaal een plaats geeft. Begin bij 1914 en eindig bij 2003. In bron 1 staat beschreven hoe je een tijdbalk moet maken.
  2. Tijdens de Eerste Wereldoorlog is Nederland neutraal gebleven. In België was dit heel anders. Bestudeer bron 2 en gebruik de informatie die je daar vindt voor een kort artikel over België in de Eerste Wereldoorlog. Je publiek bestaat uit toekomstige lezers van Met huid en haar.
  3. Al op de eerste pagina van het boek noemt Joppe Tist 'een keikop', 'een man met honderdduizend verhalen' en enkele pagina's verder 'een betweter, een lastpak, een keikop, nog koppiger dan het bier waar hij zo gek op is'. De gebeurtenissen in de oorlog hebben Tist gemaakt tot de man die hij geworden is. 
    Schrijf een portret van ongeveer 500 woorden van Tist. Beschrijf zijn jeugd, het opgroeien tijdens de oorlog, zijn relatie met zijn familie, zijn tijd in de loopgraven en zijn beslissing zich nooit meer aan iemand te hechten. Beantwoord in dit portret ook de vraag in hoeverre hij in dit laatste slaagt.
Bronnen
  1. tijdbalkmaken.nl | 'Tijdbalk geschiedenis'
  2. nl.wikipedia.org | 'België in de Eerste Wereldoorlog'
Gemaakt doorVera Kampers



BoekSterck, Marita de, Met huid en haar
NummerN3/2
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusgenre
Je leert

reflecteren op het genre van het boek.

Opdracht

De meeste boeken bevatten kenmerken van meerdere genres en kun je daarom niet onderbrengen bij één genre.

  1. Zoek in de Literaire theorie naar informatie over de volgende genres:
    a. biografische roman
    b. familieroman
    c. historische roman
    d. ontwikkelingsroman
    e. probleemroman
    f. psychologische roman
    g. strekkingsroman/tendensroman 
  2. Formuleer bij elk genre zoveel mogelijk argumenten om te onderbouwen waarom Met huid en haar wel/niet tot het betreffende genre gerekend kan worden. Probeer bij elk genre zowel argumenten voor als tegen te bedenken.
  3. Tot welk(e) genre(s) kan Met huid en haar volgens jullie niet gerekend worden?
  4. Tot welk(e) genre(s) kan Met huid en haar volgens jullie wel gerekend worden?
  5. Als jullie Met huid en haar zouden moeten onderbrengen bij één genre, welk genre zou dat dan zijn?
(Literaire)theorie

'Genreleer', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 30-77.

Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Opdrachten

BoekSterck, Marita de, Met huid en haar
NummerN4/1
Niveau4
Studielast3 slu
Werkvormindividueel
Focusmening
Je leert

je mening over een boek verwoorden met behulp van verschillende soorten argumenten.

Opdracht
  1. Noteer puntsgewijs wat je goed vindt aan Met huid en haar, wat je is bijgebleven en wat je minder geslaagd vindt aan het boek.
  2. Bestudeer de Literaire theorie over argumenten in resensies. Noteer achter je antwoorden op vraag 1 van welke soorten argumenten je gebruik hebt gemaakt.
  3. Bestudeer bron 1 en noteer verschillen en overeenkomsten tussen jouw mening en argumenten en die van andere recensenten.
  4. Schrijf tot slot een recensie van ongeveer 500 woorden over Met huid en haar, waarin je jouw mening, onderbouwd met drie verschillende soorten argumenten, onder woorden brengt. Raadpleeg zo nodig de Literaire theorie over een recensie schrijven.
(Literaire)theorie

'Argumenten in recensies', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 183-191.
'Recensie schrijven', in: Joke van Balen e.a., Basisboek literatuur. Groningen: Uitgeverij kleine Uil, 2009, p. 236.

Bronnen
  1.  users.telenet.be | de pers over Met huid en haar
Gemaakt doorVera Kampers



BoekSterck, Marita de, Met huid en haar
NummerN4/2
Niveau4
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focusintertekstualiteit
Je leert

interteksten betrekken in je interpretatie.

Opdracht
  1. [individueel]
    Vertel kort het verhaal van de bottenmadam en de pekduivels na en noteer de teksten van de volksliedjes. Noteer ook waar en hoe vaak deze teksten voorkomen.
  2. [samen]
    Formuleer antwoorden op de twee volgende vragen:
    a. Met welke aspecten van Met huid en haar kunnen jullie deze teksten in verband brengen?
    b. Ook als kleermaker vertelt Tist verhalen. Waarom worden er zoveel verhalen verteld in dit boek? Hoe reageren de mensen op de verhalen? 
  3. [samen]
    Je kunt interteksten niet negeren als je een verhaal interpreteert, er een betekenis aan toekent. Schrijf samen een uiteenzetting waarin je uitlegt waarover dit boek volgens jullie in diepste wezen gaat. Betrek daarin je antwoorden op vraag 1 en 2. Op de website van Marita de Sterck (bron 1) vinden jullie informatie die jullie op weg kan helpen.
Bronnen
  1. users.telenet.be | website van Marita de Sterck
Gemaakt doorVera Kampers




Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Met huid en haar - Sterck, Marita deNiveau 3

Met huid en haar

Auteur:Sterck, Marita de
Jaar uitgave:2004
Uitgeverij:Querido
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:232
Genre:historische roman, oorlogsroman, Young Adult
Tags:familie, idealen, liefde, Vlaanderen, zoektocht, oorlog
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als e-book en op Daisy-rom.
In 2005 bekroond met een Zilveren Zoen en in 2006 met de Prijs van de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen.

ALG_Karaokelezen
Als je dyslectisch bent, kun je gebruikmaken van karaokelezen. Klik hier

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 15 december 2017.

 

Introductie

Marita de Sterck werd geboren in Antwerpen. Ze studeerde talen, perswetenschappen en antropologie. Ze doceert literatuur en antropologie en geeft ook workshops verhalen schrijven aan jongeren.
Ze debuteerde met reisverhalen en heeft intussen een veertigtal titels gepubliceerd: prentenboeken, boekjes voor beginnende lezers, informatieve boeken over andere culturen, makkelijk-lezen-verhalen, jeugdromans en boeken over jeugdliteratuur.
Er loopt een lijn van de groeirituelen en de inwijdingsverhalen die ze als antropoloog bestudeert naar haar eigen jeugdromans. Een terugkerend thema in haar werk is hoe je kunt leren liefhebben zonder jezelf te verliezen. Ook de kracht van het vertellen en de ingewikkelde relaties tussen de generaties duiken vaak op. Het werk van Marita de Sterck werd veelvuldig bekroond, zo ook Met huid en haar.
Bron: queridokinderboeken.nl

Inhoud

Terwijl zijn ouders een weekje op vakantie zijn, organiseert Joppe met zijn vrienden een spectaculaire actie voor de grote vredesdemonstratie. Tussendoor zorgt hij voor zijn overgrootvader Tist, die verkouden is, en probeert hij werk te maken van Alya, vóór zijn vriend Tobias haar inpikt. Maar dan wordt Tist echt ziek. Algauw is Joppe met handen en voeten aan de norse oude man gebonden. Terwijl de stad davert onder het geweld van de demonstratie, reist Tist terug naar de Eerste Wereldoorlog, toen hij een jongen was. Oude angsten komen naar boven, gebeurtenissen zo aangrijpend dat er geen woorden voor zijn. Tist vertelt over zijn oorlogen, maar hij maakt zijn verhalen niet af. En Joppe wil nu echt te weten komen wat hij verzwijgt. Voor het te laat is. Tist zijn tijd raakt op. Maar ook Alya vraagt tijd. En er hangt weer oorlog in de lucht. Joppe ervaart aan den lijve dat noch de dood, noch de liefde zich laat dirigeren.

Moeilijkheid

Met huid en haar is een uitdagend boek voor N3-lezers, voor N2-lezers wellicht te moeilijk. Het Vlaamse taalgebruik in de verhaallijn van Tist is soms lastig, het onderwerp van de roman staat wat verder van de (jonge) lezer af en het boek vraagt enig inzicht in en belangstelling voor de Europese geschiedenis van de laatste eeuw. Niet alleen een N3-lezer wordt uitgedaagd door dit boek, ook voor de N4-lezer valt er voldoende te halen. Hij zou uitgedaagd kunnen worden door de intertekstualiteit, de relatieve complexiteit van de personages en de relaties tussen de verschillende elementen van de roman.

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid
Met huid en haar vraagt een redelijk grote bereidheid van de (Nederlandse) N3-leerling: door de taal (veel Vlaamse woorden en zinsconstructies); door de hoeveelheid geschiedenis (vanaf 1913 tot en met 2003); door de thematiek: het in verschillende generaties nawerkende effect van de oorlog en het versterven van de grootvader. Daarnaast passeren gevoelige zaken als incest en het opeten van huisdieren.
Een N2-leerling zal dit boek niet uitlezen, omdat het te ver van hem afstaat, zowel in taal als in gebeurtenissen als in personages. De vertelstructuur met twee tijdslijnen vertraagt de actie, waardoor het boek als hinderlijk wordt ervaren door een N2-lezer. Een N4-leerling zal vooral uitgedaagd worden door de historische details, de verschillende verhaallijnen, de complexiteit en de parallellie van de personages (fouten van de eerste generatie komen terug in de tweede generatie) en de intertekstualiteit. Dit laatste zal ook zeker een N5-lezer uitdagen.
  Interesses
Met huid en haar zal lezers aanspreken die van historische romans en van oorlogsromans houden. Er komen maar liefst twee wereldoorlogen expliciet in voor. De Vietnamoorlog en de Amerikaanse invasie in Irak komen kort ter sprake. De N2-lezer zal in staat zijn de geschiedenis van het verhaal te reconstrueren. Door de vertelstructuur zal het boek door de N2-lezer snel als 'saai' worden bestempeld. Daar de structuur transparant is, zal een N3-lezer er geen moeite mee hebben. Voor een N3-lezer is het boek ook psychologisch en moreel interessant, vanwege de complexe familierelaties (ook incest), de wijze waarop de personages met elkaar omgaan en de vraag wat iemand tot vader maakt. Ook kan het politieke idealisme van Joppe en zijn vrienden intrigerend dan wel inspirerend zijn. Een N4-lezer zal zich uitgedaagd voelen de effecten van de vertelstructuur te analyseren: waarom twee tijdslijnen, waar snijden ze elkaar en waarom juist daar?
  Algemene kennis
De tekst doet een beroep op enige kennis van de twee wereldoorlogen, de oorlog in Vietnam en vredesdemonstraties die daarna georganiseerd werden.
  Specifieke literaire en culturele kennis Er zijn twee verhaallijnen in het boek, een uit 2003 en een uit 1913-1985. Het wisselend perspectief ligt bij de twee hoofdpersonen: Joppe en zijn (over)grootvader Tist. Door deze twee verhaallijnen ontstaat er vertraging in de actie, waardoor de spanning wordt onderbroken. Een N2-lezer zal hierop afknappen. Hij kan meer begrip krijgen voor deze verhaalstructuur door het construeren van een tijdbalk. Het verhaalverloop zal verhelderen en tevens is er meer zicht op de verbindende elementen tussen de verhaallijnen. Er is een duidelijk Vlaamse verteltrant met een voorliefde voor bizarre (volks)verhalen, hierdoor is er nauwelijks herkenning voor een N2-lezer. Een N3-lezer kan zich verdiepen in het waarom van de vertelstructuur en kan zijn eigen (morele) opvattingen en kennis van de werkelijkheid plaatsen tegenover de romanwerkelijkheid. De N4-lezer kan nog verder gaan en zich verdiepen in de meerwaarde van de intertekstualiteit.

Vertrouwdheid met literaire stijl

Vocabulaire
De verhaallijn uit 2003 is voor alle niveaus goed te lezen. De tweede verhaallijn kent veel Vlaamse woorden, zinnen en zegswijzen en zal lezers van N2 niet aanspreken.
  Zinsconstructies
De zinnen zijn prima te lezen.
  Stijl
Veel dialogen, Vlaams taalgebruik, expliciete verwerking van Vlaamse volksvertellingen over pekduivels en de bottenmadam. Verwerking van Vlaamse volksliedjes.

Vertrouwdheid met literaire personages

Karakters
Het karakter van Joppe is voor alle lezers te begrijpen, hoewel een N2-lezer zich moeilijk zal herkennen in het politieke idealisme van Joppe. De karakters van Tist en Lex zijn ingewikkelder en het vraagt inlevingsvermogen en abstrahering van de eigen werkelijkheid om hen te kunnen begrijpen. Voor een lezer op N3-niveau is dit een uitdaging. Een N4-lezer zal zich goed kunnen verdiepen in de ontwikkeling van de personages en de samenhangende morele kwesties, zoals incest en goed vaderschap.
  Aantal karakters
Er komt een groot aantal personages voor. De familiegeschiedenis is ingewikkeld.
   Ontwikkeling van en verhouding tussen de karakters
Joppe ontwikkelt zich door het verhaal van Tist. Hij leert hoe hij moet liefhebben. Het handelen van Tist is moeilijker te begrijpen, omdat zijn verhaal in 1913 begint en zijn ervaringen ver van de lezer afstaan. De lezer moet kunnen begrijpen dat Tists ervaringen met zijn moeder en zusje Trieneke tijdens de Eerste Wereldoorlog bepalend zijn voor zijn gedrag ten opzichte van zijn vrouw en (klein)zoons. Tist wil zich uit zelfbescherming niet meer hechten en stoot daardoor zijn familieleden van zich af. Dit vraagt abstrahering en begrip. Voor (gevorderde) N3- en N4-lezers is dit een uitdaging.

Vertrouwdheid met literaire procédés

Spanning
De twee verhaallijnen wisselen elkaar af. Dit is duidelijk door de hoofdstuktitel aangegeven met maand en jaartal. Hierdoor wordt de actie in het boek vertraagd.
   Chronologie
De chronologie wordt per hoofdstuk onderbroken. Verder verlopen de verhaallijnen wel chronologisch.
   Verhaallijn(en)
Er zijn twee verhaallijnen (Joppe en Tist).
   Perspectief
De verhaallijn van Joppe is in de ik-vorm geschreven. De verhaallijn van Tist is vanuit de hij-vorm geschreven (personaal).
   Betekenis
Met huid en haar is een boek met meerdere lagen. Op N2-niveau leest het als een verhaal over een jongen, Joppe, die zijn grootvader verzorgt terwijl zijn ouders op vakantie zijn. Gaandeweg leren Joppe en de lezer het levensverhaal van Tist kennen. De keuzes en fouten die Tist maakt in zijn leven, herhalen zich bij Joppe. Joppe's liefde voor zijn opa neemt toe, naarmate hij meer van zijn leven hoort. De titel onderstreept dit. Daarnaast gaat het boek over oorlogen, die een verwoestende werking hebben op de mensen die ze meemaken.
Op N3-niveau gaat het boek over de kunst en het plezier van het vertellen, de complexe relaties tussen verschillende generaties, de verhoudingen tussen vaders en zoons en het inhoud geven aan liefhebben, waar incest ook een rol in speelt.
Voor een N4-lezer ligt de uitdaging vooral in het ontdekken van de meerwaarde van de intertekstualiteit. De volksverhalen over de bottenmadam en de vele volksliedjes geven couleur locale, maar ook een extra verdieping aan dit boek, omdat juist hierdoor het plezier in vertellen, het effect van verhalen en onze honger naar verhalen onderstreept wordt.

Relevante bronnen voor docenten

   
leesplein.nl | juryrapport Zilveren Zoen 2005 over Met huid en haar

  

Geschreven door:

Vera Kampers