Nederlands - 12 t/m 15 jaar

Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Over de auteur

John Marsden (1950) is een van de populairste schrijvers van Australië. Morgen toen de oorlog begon is het eerste deel van een zevendelige serie, die nog steeds heel veel gelezen wordt - ook in Nederland. Deel 1 is in 2010 verfilmd (Tomorrow, when the war began).
Meer informatie over John Marsden vind je op Leesplein

Inhoud

Zeven vrienden gaan een paar dagen kamperen in de wildernis. Als ze nietsvermoedend terugkeren in de bewoonde wereld, is alles dramatisch veranderd. Hun land is in oorlog, hun huizen zijn verwoest, hun familie is gevangen genomen.
Ze zijn vastbesloten om uit handen van de bezetter te blijven en hun leven terug te krijgen, en zo verandert hun geheime vallei in een guerillabasis. Het gevecht om hun toekomst is begonnen.
Ze hebben geen wapens. Er komt geen hulp van buitenaf. Ze zijn op zichzelf en op elkaar aangewezen. En iedereen om hen heen probeert hen te vermoorden…
[flaptekst]

Leesaanwijzingen

Morgen toen de oorlog begon is best een dik boek, maar het verhaal wordt al snel spannend en is niet moeilijk geschreven.
Het verhaal wordt in de ik-vorm verteld door Ellen. In de andere delen lees je het verhaal steeds weer door de ogen van iemand anders.

Om over na te denken

Vraag jij je wel eens af wat je zou doen als er een oorlog uit zou breken? Zou je vluchten? Of in verzet komen en alles doen wat je kunt om voor je land, je familie, je vrienden en jezelf te vechten? En hoe zou je überhaupt ver buiten de bewoonde wereld overleven? Hoe zouden je beste vrienden zich in zo'n situatie gedragen? Zijn zij wie je denkt dat ze zijn of zou je ze van een heel andere kant leren kennen?

Waardering

'Ik vond het een spannend boek, omdat er veel actie in zit. Als ze het bijvoorbeeld over het opblazen van de brug hebben, krijg je meteen zin om verder te lezen. Ook is het makkelijk geschreven, omdat het een soort dagboek is van iemand van rond de zestien, dus ongeveer mijn leeftijd.'
Gijs, 1 vwo, op: Scholieren.com

'Ik vond dit echt een leuk boek. Er zitten verschillende onderdelen in, van liefde tot aanslagen. De aanslagen zijn het spannendst om te lezen en je leeft echt met Ellen mee. Het is ook makkelijk te lezen omdat ze makkelijke taal gebruikt in dit boek. Het was voor mij een boek waar ik erg over na moest denken. Over wat ik in die situaties zou doen. Het leest ook heel makkelijk en ik kon het moeilijk wegleggen.'
Sterre, 2 vwo, op: Scholieren.com

'Het is een erg interessant verhaal. Ik ken geen enkel ander boek met soortgelijke gebeurtenissen. De gevoelens en gedachtes van de hoofdpersoon worden mooi beschreven. Daardoor kun je erg goed met de hoofdpersoon meeleven. Er komen spannende gebeurtenissen in voor die ik niet zou hebben verwacht. Het verhaal zet je ook aan het denken. Er is natuurlijk altijd een kans dat er een derde Wereld Oorlog zou kunnen uitbreken.'
Naomi, 3 havo, op: Scholieren.com

Meer weten?

Bol.com | inkijkexemplaar
Youtube.com | filmtrailer 

Geschreven door:

Marlies Schouwstra

Suggesties


Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Opdrachten

BoekMarsden, John, Morgen toen de oorlog begon
NummerOpdracht 1
Niveau1
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusbeleving/inleven
Je leert

nadenken over wat jij zou doen als je je in dezelfde situatie als de personages zou bevinden

Opdracht

Ellen en de anderen komen terecht in heel extreme omstandigheden. Daardoor doen sommige van hen dingen die ze nooit van zichzelf (of van de anderen) verwacht hadden. Misschien heb je je tijdens het lezen soms afgevraagd: wat zou ik doen? In deze opdracht ga je dat nader onderzoeken. 

A

Stel je voor: je hebt met de halve klas een zeilboot met schipper gehuurd om een lang weekend naar Ameland te gaan. Jullie zeilen naar Ameland, feesten er daar het hele weekend op los en zeilen op maandag terug naar het vasteland. Daar treffen jullie een situatie aan zoals wordt beschreven in Morgen toen de oorlog begon.

  1. Wat zou je meteen willen weten?
  2. Wat zou je meteen willen doen?
  3. Wat zou je, als er wat langer over nagedacht had, gaan doen?

B

De personen in Morgen toen de oorlog begon reageren allemaal anders op de situatie.

  1. Op wie zou je het liefst willen lijken? Leg je antwoord uit in ongeveer 100 woorden.
  2. Op wie denk je dat je, als je heel eerlijk bent, het meest lijkt? Leg je antwoord uit in ongeveer 100 woorden.

C

In Morgen toen de oorlog begon worden de personages geconfronteerd met een aantal dilemma's (moeilijke keuzes). Hieronder hebben we vier van die dilemma's op een rijtje gezet. Beantwoord over elk dilemma de volgende vragen. Bij [e] noteer je nog een ander dilemma waar een personage mee worstelt.

  1. Welk(e) personage(s) heeft (hebben) er een duidelijke mening over?
  2. Wat is (zijn) zijn (haar/hun) mening?
  3. Wat doet (doen) het (de) personage(s) uiteindelijk?
  4. Wat zou jij doen?
  5. Waarom zou jij dat doen?
    Noteer je antwoorden in het schema hieronder.

Dilemma's

  1. Moeten Ellen en de anderen hun ouders proberen te bevrijden?
  2. Moeten ze geweld gebruiken?
  3. Moeten ze in verzet komen tegen de vijand of zich verstoppen?
  4. Kevin brengt Carrie naar het ziekenhuis en valt daardoor ook zelf in handen van de vijand. Heeft hij de juiste beslissing genomen?
  5. […]

Schema

dilemma   personage(s)  mening van personage(s)  wat doet (doen) personage(s)  wat zou jij doen?   waarom?  
a               
b               
c               
d                
e               
Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Opdrachten

BoekMarsden, John, Morgen toen de oorlog begon
NummerOpdracht 2
Niveau2
Studielast2 à 3 slu
Werkvormindividueel of tweetal
Focuspersonages: ontwikkeling
Je leert

de ontwikkeling van personages te beschrijven

Opdracht

Deze opdracht kun je prima alleen maken, maar als je samenwerkt met iemand anders, kun je overleggen en daar kom je vaak verder mee. Als je samenwerkt, maak je alle vragen en opdrachten samen; je mag de opdrachten niet verdelen.

Alle verhalen zijn anders, maar als je goed kijkt, zie je dat dat veel verhalen op dezelfde manier in elkaar zitten. Vaak vindt er een heftige gebeurtenis plaats, waardoor de personages gedwongen worden keuzes te maken en te laten zien wat ze waard zijn. In deze opdracht ga je in kaart brengen hoe de personages uit Morgen toen de oorlog begon elk op hun eigen manier reageren op de bezetting van hun land.

A

Lees de (Literaire) theorie hieronder. Vul daarna het schema in:

  1. In rij 1 beschrijf je de beginsituatie in ongeveer 100 woorden.
  2. In rij 2 beschrijf je de verstoring in ongeveer 100 woorden.
  3. Daaronder noteer je voor alle personage welke ontwikkeling zij doormaken.
  4. a. Is er een het einde van het verhaal sprake van een oplossing of een (voorlopig) nieuw evenwicht?
    b. Beschrijf de oplossing of het evenwicht in ongeveer 100 woorden.

Schema

 

evenwicht                                                                                               
verstoring    

ontwikkeling
(individueel) 

  
Ellen   
Carrie    
Kevin   
Homer   
Lee   
Fi   
Robyn
Chris   

 

B

Neem de onderstaande zinnen over en vul op de puntjes de naam van een van de acht hoofdpersonen in en geef (als daar om gevraagd wordt) een toelichting.

  1. … heeft de grootste ontwikkeling doorgemaakt.
  2. … heeft zich het minst ontwikkeld.
  3. De ontwikkeling van … vond ik het interessantst, omdat …
  4. Ik kon me het beste identificeren met …
  5. Ik heb de meeste bewondering voor …, omdat …
  6. Ik zou me het meest ergeren aan …, omdat …

C

Zou je een ander antwoord op een of meer van de B-vragen hebben gegeven als niet Ellen, maar Kevin het verhaal opgeschreven zou hebben? Leg je antwoord duidelijk uit in ongeveer 100 woorden.

(Literaire)theorie

Veel verhalen hebben de volgende structuur:
evenwicht - verstoring - ontwikkeling - oplossing of nieuw evenwicht

Een korte toelichting:
1 Eerst is er evenwicht, een beginsituatie waarin alles nog 'normaal' is.
2 Dan komt er een verstoring: de beginsituatie verandert (vaak ingrijpend) en er ontstaat een andere, nieuwe situatie.
3 Door die verstoring moet de hoofdpersoon in actie komen; daardoor maakt zij/hij een ontwikkeling door (zij/hij verandert).
4 Ten slotte komt er een (voorlopige) oplossing of een nieuw evenwicht.

Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Opdrachten

BoekMarsden, John, Morgen toen de oorlog begon
NummerOpdracht 3
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormindividueel of tweetal
Focusverteltechniek: hoofdplot en subplot
Je leert

een verband leggen tussen de hoofdplot en een subplot

Opdracht

Deze opdracht kun je prima alleen maken, maar als je samenwerkt met iemand anders, kun je overleggen en daar kom je vaak verder mee. Als je samenwerkt, maak je alle vragen en opdrachten samen; je mag de opdrachten niet verdelen.

Tijdens hun verblijf in de Hell praten de personages soms over de kluizenaar/moordenaar die daar zou wonen of gewoond zou hebben. Ellen en Lee gaan op onderzoek uit en ontdekken het een en ander over hem. Een schrijver doet dat niet zomaar, aandacht besteden aan een personage dat eigenlijk niet meedoet in het 'echte' verhaal. In deze opdracht ga je onderzoeken wat het verhaal van de kluizenaar/moordenaar te maken heeft met de rest van het verhaal.

A

Lees de (literaire) theorie hieronder en vat de hoofdplot van Morgen toen de oorlog begon samen in ongeveer 50 woorden.

B

  1. Noteer aan de hand van de 5 w+h-vragen (wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe) alles wat je weet over de kluizenaar/moordenaar.
    Herlees, als dat nodig is, hoofdstuk 14, 15 en 16 en de Epiloog.
  2. Noteer drie belangrijke overeenkomsten tussen de hoofdpersonen en de kluizenaar/moordenaar.
  3. Welke relatie bestaat er tussen de hoofd- en de subplot? Leg je antwoord uit. Kies uit:
    1 de subplot versterkt de hoofdplot
    2 de subplot vormt een contrast met de hoofdplot
    3 de subplot en de hoofdplot vullen elkaar aan
  4. De schrijver wil met deze hoofd- en subplot iets aan jou duidelijk wil maken over 'goed en kwaad', hij heeft een soort 'boodschap'. Leg uit wat die boodschap is.


Extra uitdaging
Deze opdracht hoef je niet te maken. Als je deze opdracht wel goed kunt uitvoeren, werk je al op hoog niveau!
Wirrawee bestaat niet in het echt. De Hell ook niet. Schrijvers denken over het algemeen goed na over de namen die zij aan personages en plaatsen geven. De Hell heet dus niet zomaar de Hell.
Herlees het einde van hoofdstuk 4 (vanaf 'Ik liep een klein eindje terug over het pad, naar de laatste treden van Satan's Steps.').
Leg uit wat deze passage te maken heeft met je antwoorden op de B-vragen. Gebruik ongeveer 100 woorden.

(Literaire)theorie

De belangrijkste verhaallijn van een roman noem je de hoofdplot of gewoon plot. Als er daarnaast nog een ander verhaal verteld wordt, noem je dat de subplot. Dat verhaal is minder belangrijk dan de hoofdplot. Er bestaat altijd een verband tussen de hoofdplot en de subplot(s).

Er zijn drie verbanden mogelijk:
1 de subplot versterkt de hoofdplot
2 de subplot vormt een contrast met de hoofdplot
3 de subplot en de hoofdplot vullen elkaar aan (je hebt de subplot nodig om de hoofdplot te begrijpen)

Gemaakt doorMarlies Schouwstra




Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Morgen toen de oorlog begon - Marsden, JohnNiveau 2

Morgen toen de oorlog begon

Auteur:Marsden, John
Jaar uitgave:1995
Uitgeverij:Jenny de Jonge
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:336
Genre:dystopie, oorlogsroman, sociaal/politiek verhaal, spanning en avontuur, toekomstroman, Young Adult
Tags:adolescentie, Australië, geweld, identiteit, oorlogservaringen, politiek, toekomst, verzet, vriendschap
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Vertaald uit het Engels (Tomorrow, when the war began, 1993).
Ook als eBook en (in de bibliotheek) als Daisy-rom.
In 2010 verfilmd als Tomorrow, when the war began door Stuart Beattie.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 5 augustus 2016.

 

Introductie

John Marsden (1950) is een Australische schrijver. Zijn eerste boek, Ik heb je zoveel te vertellen… werd met prijzen overladen en is een van de best verkochte boeken ooit in Australië.
Morgen toen de oorlog begon is het eerste deel van een zevendelige serie, die nog steeds heel veel gelezen wordt - ook in Nederland.
Meer informatie over John Marsden vind je op Leesplein.  

Inhoud

Let op: deze tekst bevat details over de inhoud en afloop van het verhaal en kan je leesplezier ernstig bederven.

Ellen en Carrie vatten het plan op om een paar dagen te gaan kamperen op een afgelegen plek, de Hell, samen met Carries vriendje Kevin, de elfjesachtige Fi, de geheimzinnige Lee, de onbehouwen Homer en de diepgelovige Robyn. Als zij na enkele dagen terugkeren in de bewoonde wereld, blijken alle mensen verdwenen te zijn, de stroom is uitgevallen en contact maken via internet is onmogelijk. Australië blijkt door een onbekende buitenlandse macht bezet te worden en alle bewoners van Wirrawee worden vastgehouden op het jaarmarktterrein. Ellen en haar vrienden gaan op onderzoek uit en worden geconfronteerd met de agressieve bezetter. Ze besluiten om hun toevlucht in de Hell te zoeken en beramen een plan om de brug, een van de voornaamste doorgangswegen van de bezetter, op te blazen.

Moeilijkheid

Morgen toen de oorlog begon is geen moeilijk boek. Veel leerlingen, ook met een relatief laag niveau, zullen dit boek met plezier lezen. Het is spannend en zet ze aan het denken. Hoewel de hoofdpersonen wat ouder zijn (tussen de 16 en 18 jaar) wordt hun gevoels- en gedachtewereld herkenbaar beschreven. De uitdaging voor N3 is om een verband te leggen tussen de hoofd- en de subplot. Het perspectief ligt bij de vrouwelijke hoofdpersoon, maar zal jongens niet in de weg zitten. Dit alles maakt Morgen toen de oorlog begon een heel geschikt boek voor uiteenlopende soorten lezers.

Didactische en letterkundige analyse

Voor een volledige didactische en letterkundige analyse klik je hier.

Geschreven door:

Marlies Schouwstra