Nederlands - 15 t/m 19 jaar

Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Over de auteur

De romans van Renate Dorrestein vertonen veel kenmerken van het genre gothic novel. Kenmerken van dit (Engelse) genre zijn verdrongen herinneringen, familiegeheimen, geestverschijningen en bloedstollende gewelddadigheden (of de dreiging daarvan). Haar verhalen spelen zich vaak af op geïsoleerde plaatsen die veiligheid lijken te bieden, maar ook voor een verstikkende atmosfeer zorgen. Waan en werkelijkheid lopen soms naadloos in elkaar over.
Daarnaast laat Dorrestein als geen ander zien dat 'het kwaad' zich meestal dichtbij huis bevindt, ook in ogenschijnlijk doodgewone en vertrouwde omstandigheden. De machtsverhoudingen binnen het gezin en de wijze waarop kinderen zijn overgeleverd aan hun ouders, behoren tot haar favoriete thema's. Er zijn weinig auteurs die zich zo goed in kinderen kunnen verplaatsen als zij en die er zo levensecht over schrijven.
Een van haar meest uitgesproken stijlkenmerken is haar humor. Ze gaat absurditeiten niet uit de weg en gebruikt ironie. Opvallend in veel van haar boeken is ook het suggereren van gebeurtenissen. Deze worden niet expliciet genoemd, maar er worden voldoende aanwijzingen gegeven om de lezer zijn of haar eigen conclusies te laten trekken. Dat maakt Dorresteins werk bijzonder spannend.
[Naar: www.renatedorrestein.nl]

Inhoud

Een klein meisje groeit op in een vredig dorp, waar zij samen met haar moeder de oude, krakende pastorie bewoont. Ook de Luco's wonen daar, twee vriendelijke mannen van wie iedereen aanneemt dat het kamerhuurders zijn. Vóór het huis spelen de kinderen van het dorp zorgeloos in het gemeenteplantsoen. Maar alles verandert als de moeder van Loes wegens een onbegrijpelijke moord tot een lange gevangenisstraf wordt veroordeeld. Geruchten en speculaties grijpen al snel om zich heen. Alles wat mooi was, wordt lelijk en verdacht. Niemand is meer veilig, en Loes al helemaal niet.
Het zal duren totdat Loes achttien is voordat de waarheid over de fatale nacht van de moord aan het licht komt. Pas dan neemt iedereen zijn ware gedaante aan en kunnen de krachten die destijds zijn ontketend, weer tot bedaren komen. Het duister dat ons scheidt gaat over het bondgenootschap tussen daders en slachtoffers, over het onuitwisbare menselijke verlangen naar liefde, acceptatie en vergeving, maar bovenal over de noodzaak om het verhaal van ons eigen leven op een waarachtige manier te reconstrueren.
[Naar: www.uitgeverijcontact.nl]

Leesaanwijzingen

Het duister dat ons scheidt is een (psychologische) thriller en dus moet je zelf moeite doen om erachter te komen wat er is gebeurd. Op het eerste gezicht lijkt de structuur duidelijk, maar zo nu en dan wordt die doorbroken door flashbacks. Het eerste deel van het boek is geschreven in een nogal ongebruikelijk wij-perspectief. Daar moet je misschien even aan wennen. In de rest van het boek ligt het perspectief bij Loes op respectievelijk zes-, twaalf- en achttienjarige leeftijd. Het boek is niet moeilijk geschreven.
 

Om over na te denken

Hoelang werken ingrijpende gebeurtenissen uit onze jeugd door in ons latere leven?
Hoe kunnen kinderen zich wapenen tegen negatieve invloeden van volwassenen?

Waardering

'Dus, dit boek, Het duister dat ons scheidt, moet iedereen lezen. Omdat de emoties van de hoofdpersoon heel goed beschreven worden en je je hierdoor goed kan inleven in het boek. Ook zit er spanning in die de schrijver tot de laatste letter vast weet te houden. Als lezer maak je ook een heel leven van een persoon mee dat grote indruk op je maakt. Je zou het leven van het personage zelfs kunnen terugvinden in de werkelijkheid. Het boek Het duister dat ons scheidt is ook makkelijk te lezen en heeft een makkelijk te volgen verhaallijn.'
Simone, op: www.scholieren.com

'De gebeurtenissen in het verhaal vind ik grotendeels boeiend om te lezen. Op het moment dat ik sommige (vooral kleinere) dingen die plaatsvonden las, leek het me doelloze informatie. Nu ik me meer in de verhaallijnen verdiept heb, ben ik echter tot de conclusie gekomen dat juist deze details veel dingen duidelijk maken! Als je er beter over nadenkt, vertellen ze namelijk een heleboel over de karakters van de personages en hun redenen om bepaalde handelingen uit te voeren.'
Suus, op: www.scholieren.com

'Ik vond het boek leuk en interessant om te lezen, maar na verloop van tijd wordt het ook wel saai. Vooral omdat ik vaak 's avonds lees, wordt zo'n dik boek snel saai. Ik denk dat als ik er meer tijd en interesse in had getoond, dat ik dan het boek minder saai had gevonden.'
Rob, op: www.scholieren.com

Meer weten?

www.renatedorrestein.nl | heel veel informatie over leven en werk van Renate Dorrestein
 

Geschreven door:

Nanette Bienfait

Suggesties


Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Opdrachten

BoekDorrestein, Renate, Het duister dat ons scheidt
NummerN2/1
Niveau2
Studielast1 slu
Werkvormindividueel
Focustijd
Je leert

reflecteren op verteltechniek

Opdracht
  1. Maak een tijdbalk van de eerste achttien jaar van het leven van Loes. Zie bron 1 voor een voorbeeld.
  2. Noteer op die tijdbalk de tien belangrijkste gebeurtenissen in haar leven. Dat kunnen gebeurtenissen zijn waar ze zelf een rol in heeft gespeeld, maar ook gebeurtenissen die haar leven hebben beïnvloed.
  3. Noteer onder de gebeurtenissen de volgorde waarin ze in het verhaal ter sprake komen; je zet dus een 1 onder de gebeurtenis waarover je het eerst leest, een 2 onder de volgende, enzovoort.
  4. Zijn er belangrijke overeenkomsten of verschillen tussen de beide volgordes? Wat is het effect daarvan op jou als lezer?
Bronnen
  1. www.timerime.com
Gemaakt doorNanette Bienfait



BoekDorrestein, Renate, Het duister dat ons scheidt
NummerN2/2
Niveau2
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focuspersonages
Je leert

de verhoudingen tussen personages analyseren

Opdracht

Je gaat eerst oefenen met het maken van een sociogram door stil te staan bij de relaties die een rol spelen in jouw leven. Daarna ga je hetzelfde voor Loes doen. 

A

Maak een sociogram (zie (Literaire) theorie) waarin je weergeeft welke mensen op dit moment invloed uitoefenen op jou en jouw leven en op wie jij invloed uitoefent.
Je kunt hiervoor SmartOffice gebruiken.

B

Loes' leven wordt in drie periodes beschreven: 0-6 jaar, 6-12 jaar en 12-18 jaar. In elk van die periodes ontmoet ze mensen die haar leven in meer of mindere mate beïnvloeden.

  1. Maak voor elk van de drie periodes een sociogram: zet Loes steeds in het midden en noteer vervolgens maximaal vijf personen die in die periode een rol in haar leven spelen. Geef met pijlen aan wie elkaar beïnvloeden. Gebruik een groene pijl als de invloed positief is en een rode als de invloed negatief is.
  2. Beschrijf van elk persoon op welke wijze deze het leven van Loes heeft beïnvloed.
  3. Wat valt je op als je de drie sociogrammen met elkaar vergelijkt? Zijn er bijvoorbeeld personages die een constante positieve of negatieve invloed uitoefenen? En zijn er ook personages die een wisselende invloed op Loes hebben? Probeer voor alles wat je opmerkt ook een verklaring te bedenken die overeenstemt met de inhoud van het boek (je moet dus niet zomaar wat verzinnen). 
(Literaire)theorie

Een sociogram is een visuele weergave (een diagram) van relaties in een groep mensen. Hieronder zie je een voorbeeld. De pijlen geven aan wie elkaar beïnvloedt. De invloed kan dus eenzijdig zijn (iemand beïnvloedt een ander zonder zelf door diegene beïnvloed te worden) of tweezijdig (twee mensen beïnvloeden elkaar). Je kunt dus zien wie door wie wordt beïnvloed, maar ook wie veel invloed heeft op anderen en wie veel, weinig en zelfs geen relaties heeft. 

Sociogram
Gemaakt doorNanette Bienfait




Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Opdrachten

BoekDorrestein, Renate, Het duister dat ons scheidt
NummerN3/1
Niveau3
Studielast2 slu
Werkvormtweetal
Focuspersonages
Je leert

reflecteren op de relatie tussen personages

Opdracht

In Het duister dat ons scheidt speelt de relatie tussen Loes en haar moeder een belangrijke rol. In de loop van het verhaal verandert die relatie echter ingrijpend, net als beide personages zelf. In deze opdracht ga je onderzoeken welke gebeurtenissen bepalend zijn geweest voor de ontwikkeling van de relatie tussen Loes en haar moeder.

A

  1. Jullie maken ieder een Facebookprofiel: een van Loes en een van haar moeder. Zoek voor elk profiel een passende foto en vul de afdeling 'Algemene gegevens' in. Ga uit van wat je weet uit het boek.
  2. Degene die Loes' profiel beheert, plaatst vervolgens berichten over de meest belangrijke gebeurtenissen in haar leven. Stel drie berichten op vanuit de verhaalperioden 6-12 en drie vanuit de periode 12-18. Loes' moeder plaatst bij elk bericht een reactie; Loes kan daar ook weer op reageren.
  3. Degene die het profiel van moeder beheert, plaatst berichten over de meest belangrijke gebeurtenissen in haar leven. Stel twee berichten op vanuit de periode 0-6, twee vanuit 6-12 en twee vanuit 12-18. Loes plaatst bij elk bericht uit de twee latere perioden een reactie; moeder kan daar ook weer op reageren.

B

  1. Beschrijf samen in ongeveer tien zinnen hoe de relatie tussen moeder en dochter zich heeft ontwikkeld.
  2. Vinden jullie Loes' moeder een goede moeder? Waarom (niet)? Wat heeft ze volgens jullie goed gedaan? En wat had ze beter anders kunnen doen? Gebruik ongeveer twintig zinnen om deze vraag te beantwoorden.
Bronnen
  1. www.facebook.com
Gemaakt doorNanette Bienfait



BoekDorrestein, Renate, Het duister dat ons scheidt
NummerN3/2
Niveau3
Studielast1 slu
Werkvormtweetal
Focustitel
Je leert

reflecteren op de betekenis van de titel

Opdracht

A

Beantwoord individueel deze vragen.

  1. Welke duisternissen spelen in het verhaal een rol en wie worden erdoor gescheiden?
  2. Wat is het thema van het boek, volgens jou? Je mag internetbronnen raadplegen om kennis te nemen van wat andere lezers hierover hebben gezegd. Schrijf echter nooit kritiekloos bronnen over!
  3. Wat zou de idee van de roman kunnen zijn en welke relatie kun je met de titel leggen?

B

Vergelijk je antwoorden met die van je medeleerling. Breid je eigen antwoord uit met goede suggesties van de ander.

C

Bedenk samen een voorbeeld uit de actuele realiteit waarin dit fenomeen (het duister dat mensen scheidt) zich ook voordoet. Je kunt het dichtbij zoeken (in je privéleven), maar ook in een ruimere context (school, politiek, landelijk, mondiaal, …).

(Literaire)theorie

Het thema van een boek is het hoofdonderwerp van het verhaal. Je formuleert een thema los van de concrete verhaallaag. Het thema heeft vaak betrekking op universele menselijke gebeurtenissen of situaties. Voorbeelden zijn: oorlog, ouder-kindrelaties, het verlies van een geliefde.

De idee van een boek is de centrale boodschap over het thema. Voorbeelden zijn: in de oorlog veranderen menselijke relaties, ouders kunnen het gedrag van hun kinderen ingrijpend beïnvloeden, door verlies van een geliefde verandert je kijk op het leven.

Bronnen
  1. www.nrc.nl
  2. www.volkskrant.nl
Gemaakt doorNanette Bienfait




Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Opdrachten

BoekDorrestein, Renate, Het duister dat ons scheidt
NummerN4/1
Niveau4
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusthematiek
Je leert

reflecteren op de thematiek van een oeuvre

Opdracht

Het duister dat ons scheidt is - afgezien van het einde - geen opwekkend verhaal. Er doen zich akelige en gruwelijke gebeurtenissen voor en de personages zijn verre van gelukkig. Ga na in hoeverre een dergelijke sombere thematiek kenmerkend is voor het werk van Dorrestein.

Schrijf voor klasgenoten een korte informatieve tekst (200-300 woorden) over de thematiek van Dorrestein en illustreer deze aan de hand van Het duister dat ons scheidt

De onderstaande bronnen bevatten informatie over de thematiek van Dorrestein. Maak op basis van twee bronnen een eerste overzicht. Lees daarna bron 3 zoekend door; misschien vind je nog extra informatie over Dorresteins thematiek.

Bronnen
  1. www.renatedorrestein.nl
  2. 'Het perpetuum mobile van een buitenstaander. Het werk van Renate Dorrestein', op: www.dbnl.org
  3. Iris Pronk, 'Renate Dorrestein', op: www.trouw.nl
Gemaakt doorNanette Bienfait



BoekDorrestein, Renate, Het duister dat ons scheidt
NummerN4/2
Niveau4
Studielast2 slu
Werkvormindividueel
Focusgeloofwaardigheid
Je leert

reflecteren op de mate van geloofwaardigheid van het verhaal

Opdracht

Een van de punten van kritiek op dit boek van recensenten was dat in het verhaal nogal wat onwaarschijnlijke gebeurtenissen voorkomen.

  1. Noteer vijf gebeurtenissen die jij ongeloofwaardig vindt. 
  2. Bestudeer de recensies (link bron 1) en noteer welke gebeurtenissen verschillende recensenten ongeloofwaardig vinden. 
  3. Schrijf een korte beschouwing (300-400 woorden) en ga in op de vraag in hoeverre ze je het al dan niet storend vindt dat er ongeloofwaardige gebeurtenissen in de roman voorkomen.
Bronnen
  1. www.renatedorrestein.nl
Gemaakt doorNanette Bienfait




Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Opdrachten

Er zijn geen opdrachten gevonden voor dit niveau.
Het duister dat ons scheidt - Dorrestein, RenateNiveau 3

Het duister dat ons scheidt

Auteur:Dorrestein, Renate
Jaar uitgave:2003
Uitgeverij:Contact
Plaats:Amsterdam
Aantal pagina's:351
Genre:psychologische roman
Tags:kindertijd, misdaad, moeder-dochterrelatie, pesten
 
Leerlingen
Docenten
  Zet in mijn boekenkast

Ook als audioboek en eBook.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 juli 2013.

 

Introductie

In haar werk laat Renate Dorrestein (1954) als geen ander zien dat 'het kwaad' zich meestal dichtbij huis bevindt, ook in ogenschijnlijk doodgewone en vertrouwde omstandigheden. De machtsverhoudingen binnen het gezin en de wijze waarop kinderen zijn overgeleverd aan hun ouders, behoren tot haar favoriete thema's. Er zijn weinig auteurs die zich zo goed in kinderen kunnen verplaatsen als zij en die er zo levensecht over schrijven. Ook is (misplaatst) schuldgevoel een vaak voorkomend thema in Dorresteins werk. Haar personages achten zich schuldig aan bepaalde fatale gebeurtenissen, waardoor ze niet zelden volkomen op drift raken. 'Het is eten of gegeten worden' en die waarheid is zelden ver te zoeken in al Dorresteins boeken.
Al zijn haar onderwerpen meestal aangrijpend, Renate Dorrestein schrijft er opvallend lichtvoetig over. Een van haar meest uitgesproken stijlkenmerken is haar humor. Ze gaat absurditeiten niet uit de weg en bedient zich van ironie. De daarbij behorende elementen als overdrijvingen, tegenstrijdigheden en paradoxen zijn volop aanwijsbaar in de meeste van haar werken. Opvallend in veel van haar boeken is ook het suggereren van gebeurtenissen. Deze worden niet expliciet genoemd, maar er worden voldoende aanwijzingen gegeven om de lezer zijn of haar eigen conclusies te laten trekken. Dat maakt Dorresteins werk bijzonder spannend.
[Bron: www.renatedorrestein.nl]

Inhoud

Een klein meisje groeit op in een vredig dorp, waar zij samen met haar moeder de oude, krakende pastorie bewoont. Ook de Luco's wonen daar, twee vriendelijke mannen van wie iedereen aanneemt dat het kamerhuurders zijn. Vóór het huis spelen de kinderen van het dorp zorgeloos in het gemeenteplantsoen. Maar alles verandert als de moeder van Loes wegens een onbegrijpelijke moord tot een lange gevangenisstraf wordt veroordeeld. Geruchten en speculaties grijpen al snel om zich heen. Alles wat mooi was, wordt lelijk en verdacht. Niemand is meer veilig en Loes al helemaal niet. Het zal duren totdat Loes achttien is voordat de waarheid over de fatale nacht van de moord aan het licht komt. Pas dan neemt iedereen zijn ware gedaante aan en kunnen de krachten die destijds zijn ontketend, weer tot bedaren komen.
Het duister dat ons scheidt gaat over het bondgenootschap tussen daders en slachtoffers, over het onuitwisbare menselijke verlangen naar liefde, acceptatie en vergeving, maar bovenal over de noodzaak om het verhaal van ons eigen leven op een waarachtige manier te kunnen reconstrueren.
[Flaptekst Het duister dat ons scheidt, 8e druk, april 2005]

Moeilijkheid

Voor de N3-lezer is de roman enerzijds herkenbaar vanwege bijvoorbeeld de voornamelijk jonge personages en anderzijds uitdagend vanwege de perspectiefwisselingen en de spanningsboog.
Voor N2-leerlingen kunnen de dramatische ontwikkelingen in een herkenbare setting boeiend zijn, maar dan moeten ze niet ontmoedigd raken door de iets minder toegankelijke structuur. Ze zullen bovendien zonder begeleiding veel toespelingen in het verhaal missen.

N4-leerlingen kunnen hun hart ophalen aan de suggestieve stijl en de vraag die voortdurend boven het verhaal hangt: wat is er gebeurd waardoor de personages in deze toestand verkeren?
 

Didactische en letterkundige analyse

Dimensies

Indicatoren

Toelichting | complicerende factoren

Algemene vereisten

Bereidheid

Het duister dat ons scheidt vraagt een redelijk grote leesbereidheid van N3-leerlingen. Het is een relatief dik boek, met een sombere thematiek en een mogelijk verwarrende structuur in een suggestieve stijl. N2-lezers zullen de structuur lastig en de gelaagdheid moeilijk te doorgronden vinden. Vooral lezers die de thematiek en personages herkenbaar vinden en van spannende boeken houden, zal deze roman aanspreken. Voor N4-leerlingen biedt het boek interessante uitdagingen, zoals de structuur, de onheilspellende ondertoon en de stilistische uitwerking. Het is eerder een meiden- dan een jongensroman.

 

Interesses

Om dit boek te kunnen waarderen zullen hedendaagse maatschappelijke thema's de lezer moeten boeien. Leerlingen kunnen moeite hebben met de gruwelijke kanten van het verhaal: het (gesuggereerde) seksuele misbruik, de moord, de moeizame ouder-kindrelaties, de pesterijen op school en de eenzaamheid van de hoofdfiguur.

  

Algemene kennis

Met name het eerste deel vraagt enige kennis van de wereld van de nieuwbouwwijken. De verhaallijn blijft ook zonder die kennis te volgen, maar de sfeertekening zal de leerling ontgaan.

 

Specifieke culturele en literaire kennis

De leerling zal moeten inzien dat het verhaal wordt verteld vanuit drie uiteenlopende leeftijdsfasen van de hoofdpersoon, waarbij het perspectief in deel II verandert ten opzichte van dat in deel I. Ook zal hij open moeten staan voor de suggestieve stijl. Alleen de leerling die daartoe in staat en bereid is, zal de vele toespelingen duiden en waarderen. De N4-leerling zal juist door de verrassende wendingen en de toespelingen bij het verhaal betrokken raken.

Vertrouwd met literaire stijl

Vocabulaire

De drie delen zijn geschreven vanuit het perspectief van de personages in de betreffende leeftijdscategorieën (respectievelijk zes, twaalf en achttien jaar). Het woordgebruik is dienovereenkomstig en dus niet erg complex. Nergens wordt het vocabulaire dermate moeilijk dat N2- of N3-leerlingen erover zullen struikelen.

 

Zinsconstructies

Voor de zinsconstructies geldt hetzelfde als vermeld onder vocabulaire. 

 

Stijl

Het duister dat ons scheidt is een thriller en dus is het vanzelfsprekend dat Dorrestein allerlei structurele en stilistische trucs gebruikt om spanning op te wekken. Van de N2-lezer die vooral door een boek vermaakt wil worden, vraagt dit wellicht te veel mentale arbeid. Ook de N3-lezer moet het hoofd er goed bijhouden, wil hij de vele trucs op waarde kunnen schatten. De N4-leerlingen wordt juist gemakkelijk uitgedaagd om te reconstrueren wat er is gebeurd. Toch zal de spanning ook voor die leerling gedurende het hele verhaal intact blijven.

Vertrouwd met literaire procédés

Actie

Het handelingsverloop is traag. Beschrijvingen van situaties en gedachten worden vaak breed uitgemeten. Voor N2-leerlingen ligt het tempo wellicht te laag. Ook van N3-leerlingen vraagt dit enig uithoudingsvermogen, zeker gelet op het grote aantal pagina's. De behoefte om achter de waarheid te komen zal hen stimuleren om door te lezen. Voor N4-leerlingen bieden de wat uitvoeriger beschrijvingen veel hints en dus stof tot nadenken.

 

Chronologie

De drie delen suggereren chronologie (Zes, Twaalf, Achttien: verwijzend naar de leeftijd van het hoofdpersonage en haar leeftijdgenoten), maar dat is schijn. Binnen elk deel wordt de handeling regelmatig onderbroken door kleine flashbacks. Van de lezer wordt een actieve houding gevraagd om telkens de plek in de geschiedenis te bepalen. Voor N2-leerlingen zijn dit wel veel obstakels. Voor de geïnteresseerde N3-leerling is het te doen. De N4-lezer zal deze actieve houding prima kunnen opbrengen.

 

Verhaallijn(en)

Er is één centrale verhaallijn: de wederwaardigheden van Loes van haar geboorte tot haar achttiende jaar. Daarnaast loopt de lijn die de verhoudingen tussen de moeder van Loes en de drie mannen bepaalt. Beide lijnen zijn voor zowel N2- als N3-leerlingen te herkennen en te volgen.

 

Perspectief
In deel I ligt het (wij-)perspectief bij de volwassen geworden pestende kinderen op de basisschool. In deel II en III is Loes de ik-verteller. In elk deel is echter ook sprake van een 'perspectiefbreuk': er lijkt een soort alwetende verteller op te treden. De wisseling van het wij- naar het ik-perspectief kan voor een N2-leerling lastig zijn, voor een N3-leerling is die evident. De functie van de alwetende verteller zal ook voor de N3-leerling lastig te duiden zijn. Voor een N4-leerling kan het interessant zijn om het effect van deze perspectiefwisselingen te benoemen.

 

Betekenis

De betekenislaag is voor N3-lezers goed toegankelijk. Ook de maatschappelijke kwesties zijn herkenbaar. De dieper liggende thematische lijn en de motieven zullen voor een N2-leerling nog een brug te ver zijn. N4-leerlingen kunnen hun hart ophalen aan de duiding van de individuele karakters en van de intermenselijke relaties, met als hamvraag: wie is nu eigenlijk schuldig aan deze geëscaleerde situatie?

Vertrouwd met literaire personages

Karakters

De karakters zijn sterk aangezet en daardoor bijna karikaturaal. N2- en N3-lezers met weinig ervaring zullen zeker hun wenkbrauwen af en toe optrekken bij typisch Dorresteinsiaanse figuren en verhoudingen. De N4-lezer zal het onconventionele van de personages waarschijnlijk wel weten te waarderen.

 

Aantal karakters

Het aantal karakters is beperkt. Geen probleem voor de N2-lezer.

 

Ontwikkeling van karakters
Vrijwel alle karakters maken een zekere ontwikkeling door. Voor sommige leerlingen zullen bepaalde ontwikkelingen - bijvoorbeeld die van de Luco's - verwarrend zijn. Met name N3-leerlingen kunnen geboeid raken door de onverwachte wendingen in de karakterontwikkeling van Loes en van haar moeder.

  

Geschreven door:

Nanette Bienfait